Τρίτη 30 Ιουλίου 2013
...και οίνος μετά τροφής..
Την Παρασκευή 17 Ιουλίου 2013, στην Αυλή του Δευκαλίωνα, με τροφή και οίνο, αποχαιρετήσαμε την χρονιά που πέρασε, με αναμνήσεις των περασμένων και σχεδιασμό για τα μελλούμενα. Ήπιαμε και στην υγεία της Μαρίας Βρέντζου με ευχαριστίες για τον εξαιρετικό συντονισμό της χρονιάς που μας πέρασε.
Πέμπτη 11 Ιουλίου 2013
Μουσείο
Την Τρίτη 09/07 η Αρετούσα Ιερωνυμάκη μας ξενάγησε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Την ευχαριστούμε πολύ.
Λέσχη Ζ-10
Το Σάββατο 06/07 συζητήσαμε το βιβλίο του Ian McEwan Εξιλέωση (Νεφέλη) και είδαμε την ομώνυμη ταινία του Τζο Ράιτ. Την παρουσίαση έκανε η Μαρία Λασηθιωτάκη.
Δευτέρα 10 Ιουνίου 2013
Λέσχη Ζ-9
Την Κυριακή 02/06 συζητήσαμε το βιβλίο του Αιμίλιου Μπουρατίνου Μινωική Θρησκεία : Η Μυστική Διάσταση (Αρσενίδης).Την παρουσίαση έκανε η Αρετούσα Ιερωνυμάκη.
Σάββατο 4 Μαΐου 2013
Λέσχη Ζ-8
Την Κυριακή 29/4 συζητήσαμε το βιβλίο του Kenneth Grahame Ο άνεμος στις Ιτιές (Πατάκης). Η συνάντηση έγινε στην Αγία Ειρήνη και την παρουσίαση έκανε ο Δημήτρης Γραμμένος.
Τετάρτη 3 Απριλίου 2013
Λέσχη Ζ-7
Την Κυριακή 31/3 συζητήσαμε το βιβλίο "Τα φαντάσματα του Δεκέμβρη" του Λευτέρη Γιαννακουδάκη (Μεταίχμιο, 2012). Ο συγγραφέας μας τίμησε με την παρουσία του στην 7η φετινή συνάντησή μας, και έτσι δόθηκε η δυνατότητα να αναφερθούμε και στο δημιουργικό μέρος της συγγραφής. Του ευχόμαστε καλή συνέχεια στις δημιουργίες του.
Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2013
Λέσχη Ζ-6
Την Κυριακή 17/2, στην έκτη της συνάντηση για φέτος, στο πλαίσιο των Αναζητήσεων, η ΛΑΗ είχε καλεσμένο τον Μανώλη Δαφερμάκη. Με συντονισμό και καθοδήγηση του ίδιου, μελετήσαμε το (μικρό αλλά εξαιρετικό) κείμενο του F. Hegel : Ποιος σκέπτεται αφηρημένα; , από την ομώνυμη συλλογή των εκδόσεων Gutenberg (με αρωγή και Ρώσικης απόδοσης του κειμένου). Η ΛΑΗ τον ευχαριστεί εκ βαθέων.
Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2013
Λέσχη Ζ-5
Την Κυριακή 27 Γενάρη 2013 μιλήσαμε για το βιβλίο του Μπαλζάκ, Συμβόλαιο γάμου (Κάλβος, Ζαχαρόπουλος). Την παρουσίαση έκανε η Αρετή Παπαδογιαννάκη-Παυλάκου.
Συμβόλαιο...
ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ
ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗΣ ΤΗΣ
ΑΡΕΤΗΣ
ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΑΚΗ-ΠΑΥΛΑΚΟΥ
ΓΙΑ ΤΟΝ HONORE DE BALZAC
(ONOΡE NTE MΠAΛZAK) ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΓΑΜΟΥ
(ONOΡE NTE MΠAΛZAK) ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΓΑΜΟΥ
Πρώτος τίτλος: Το Μοσχομπίζελο.
Συγγραφή: Παρίσι 9ος
- Μπουλωνιέρ 10ος του
1835.
Ανήκει στα
μυθιστορήματα της ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΩΜΩΔΙΑΣ
(ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΩΝ ΗΘΩΝ/ ΣΚΗΝΕΣ
ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ).
ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ:
Κόμης Πωλ ντε
Μανερβίλ
Μαρκήσιος Ανρί ντε
Μαρσαί
Ναταλί Ευαγγελίστα
Κυρία Ευαγγελίστα
Μαιτρ Ματιάς
Σολονέ
ΥΠΟΘΕΣΗ:
Κατά τον συγγραφέα,
το θέμα του συγκεκριμένου βιβλίου είναι η παρουσίαση της μελλοντικής ζωής δύο
συζύγων μονάχα με μια σκηνή, την σκηνή που γίνεται το συμβόλαιο του γάμου.
Σε ένα δεύτερο
επίπεδο, σκιαγραφείται η μάχη ανάμεσα στην παλιά και στη νέα συμβολαιογραφία.
Έργο βαθιά κωμικό.
Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΜΠΑΛΖΑΚ
Γεννήθηκε το 1799
στην Τουρ της Γαλλίας και πέθανε το 1850
στο Παρίσι.
Γιος πολιτών. Πίστευε
στη μοναρχία και τον καθολικισμό.
Πολυτάραχη ζωή.
Αποτυχίες
επαγγελματικές/ αφοσίωση στο συγγραφικό του έργο.
Πεθαίνει τη χρονιά
που παντρεύεται την κυρία Χάνσκα.
Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΜΠΑΛΖΑΚ
Χρόνια έντονων
αλλαγών και πολιτικών αναταραχών.
Άνοδος της αστικής
τάξης.
Δεύτερη παλινόρθωση
των Βουρβώνων.
Το 1815 η ιστορία της
Γαλλίας στρέφεται και πάλι προς τη βασιλεία.
Ιουλιανή επανάσταση
του 1830.
Μοναρχία Λουδοβίκου
Φιλίππου.
Επανάσταση του 1848
και εγκαθίδρυση της Δεύτερης Αυτοκρατορίας από τον Ναπολέοντα Γ΄.
Κατά τον Wassily Κandinsky, κάθε καλλιτέχνης οφείλει σαν
παιδί της εποχής του να εκφράσει το ιδιαίτερο στοιχείο της εποχής αυτής (μία
από τις τρεις μυστικιστικές αναγκαιότητες που συμβάλουν στη διαμόρφωση της
εσωτερικής αναγκαιότητας του καλλιτέχνη).
Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Ένας άνθρωπος, βάζει σκοπό της ζωής του να ζωγραφίσει τον κόσμο. Χρόνια ολόκληρα γεμίζει μια επιφάνεια με εικόνες από επαρχίες, βασίλεια, βουνά, κόλπους, καράβια, νησιά, ψάρια, σπίτια , άστρα, άλογα, κι ανθρώπους. Λίγο πριν πεθάνει, ανακαλύπτει ότι αυτός ο υπομονετικός λαβύρινθος των γραμμών σχηματίζει την εικόνα του προσώπου του
(Χόρχε Λουίς Μπόρχες).
Όνειρό του Μπαλζάκ να
γίνει συγγραφέας. Είκοσι χρόνων γράφει μια τραγωδία.
Χαρακτηριστικό του το
γεγονός ότι γράφει ακατάπαυστα.
Μετά το θάνατο του
πατέρα του (1829) δημοσιεύει έργο του με
το πραγματικό όνομά του. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο μυθιστόρημα της Ανθρώπινης
Κωμωδίας.
Καθιερώθηκε εν ζωή ως
συγγραφέας.
Δεν εισέρχεται στη
Γαλλική Ακαδημία.
ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
Μυθιστόρημα, κατά τον
Henry James, είναι μια προσωπική, άμεση εντύπωση της ζωής.
Τα μυθιστόρημα, κατά
τον Ζορζ Μπατάιγ, αποκαλύπτει την πολλαπλή αλήθεια της ζωής.
ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΩΜΩΔΙΑ
(Περιλαμβάνει 100(;) μυθιστορήματα),
(20 χρόνια συγγραφής)
ΤΡΙΑ ΕΠΙΠΕΔΑ:
ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΩΝ ΗΘΩΝ (περιγραφή όλων των εκδηλώσεων της Κοινωνίας, ως τις πιο μικρές λεπτομέρειές τους),
ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ
ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ (διατύπωση
των καθολικών αρχών που κυβερνούν τους ανθρώπους μέσα στην κοινωνία).
ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΤΗΣ
ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΩΜΩΔΙΑΣ:
ΣΚΗΝΕΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
ΣΚΗΝΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΗΣ
ΖΩΗΣ
ΣΚΗΝΕΣ ΤΗΣ
ΠΑΡΙΖΙΑΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
ΣΚΗΝΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ΖΩΗΣ
ΣΚΗΝΕΣ ΤΗΣ
ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ
ΧΩΡΙΟΥ
ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΙΚΟ
ΣΥΜΠΑΝ ΤΟΥ ΜΠΑΛΖΑΚ:
ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΥΝΟΛΟΥ ΜΕ
ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΩΝ
ΠΡΟΣΩΠΩΝ (6000 (;) πρόσωπα φανταστικά και ιστορικά).
ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ-
ΑΝΑΦΟΡΕΣ-ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ (ΓΕΦΥΡΕΣ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ-ΔΙΚΤΥΑ
ΣΧΕΣΕΩΝ).
ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΑΣΤΙΚΗΣ
ΤΑΞΗΣ (παρότι ο συγγραφέας δηλώνεται βασιλόφρων και καθολικιστής). Στα
μυθιστορήματα της τελευταίας του περιόδου ο Μπαλζάκ κατέληξε να αποδεχτεί τη
νίκη της αστικής καπιταλιστικής κοινωνίας, αν και η απέχθειά του για τους
τυπικούς εκπροσώπους της έμεινε αμείωτη.(Έρνστ Φίσερ, Η αναγκαιότητα της
τέχνης).
ΣΤΙΛ ( ΜΠΑΛΖΑΚ/
ΦΛΩΜΠΕΡ)
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ
ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΩΜΩΔΙΑ
Πολλή δουλειά
δημιουργού/ μετριόφρονας.
Ιδέα έργου: σύγκριση
ανάμεσα στον άνθρωπο και τα ζώα.
Τυχαίο.
Τρία σκέλη στο έργο
του:
Άντρες, γυναίκες και
αντικείμενα.
Ιστορία /
Μυθιστόρημα. Επιδίωξη υψηλού ιδεώδους.
Ιστορία ηθών:Περιγραφή
και αίτια.
Αρχές συγγραφέα.
Λόγια Μπολάντ.
Αρχές Μπαλζάκ:Καθολικισμός
και Μοναρχία.
Το πάθος
είναι όλη η ανθρωπότητα. Χωρίς αυτό η θρησκεία , η ιστορία, το μυθιστόρημα, η
τέχνη θα ήταν άχρηστα.
Μπαλζάκ
Μπαλζάκ
Τρίτη 15 Ιανουαρίου 2013
Πίττα Λ.Α.Η.
Η ΛΑΗ καλωσόρισε την νέα χρονιά στην ταβέρνα "Γερώνυμος", το μεσημέρι του Σαββάτου 12/01.
Κόψαμε την πίττα μας και ο τυχερός ήταν ο Σήφης Κασσάκης. Το δώρο ήταν μία εξαίρετη δημιουργία της κας Λίλας Βρέντζου. Την ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά της, και της ευχόμαστε να έχει πάντα δύναμη και επιθυμία να μοιράζει απλόχερα τα δώρα της.
Ευχόμαστε σε όλους τους αναγνώστες:
Καλή και ενδιαφέρουσα χρονιά!
Το 2013 να διαβάσουν βιβλία που μένουν για καιρό ανεξίτηλα στην μνήμη!
Κόψαμε την πίττα μας και ο τυχερός ήταν ο Σήφης Κασσάκης. Το δώρο ήταν μία εξαίρετη δημιουργία της κας Λίλας Βρέντζου. Την ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά της, και της ευχόμαστε να έχει πάντα δύναμη και επιθυμία να μοιράζει απλόχερα τα δώρα της.
Ευχόμαστε σε όλους τους αναγνώστες:
Καλή και ενδιαφέρουσα χρονιά!
Το 2013 να διαβάσουν βιβλία που μένουν για καιρό ανεξίτηλα στην μνήμη!
Δευτέρα 31 Δεκεμβρίου 2012
Λέσχη Ζ-4
Την Κυριακή 30/12/2012 στην τέταρτη συνάντηση της Λ.Α.Η., μιλήσαμε για το βιβλίο του Ίρβινγκ Πίρσιγκ "Το Ζεν και η τέχνη της συντήρησης της μοτοσυκλέτας" (Κάκτος). Την παρουσίαση έκανε ο Περικλής Παυλάκος.
Πέμπτη 6 Δεκεμβρίου 2012
Ενημέρωση
Την Τρίτη 11 Δεκεμβρίου στις 20:00,
στο καφέ "Ενετικό" (πλατεία Λιονταριών),
η Λ.Α.Η σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης,
σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου
"Η πιο κρυφή πληγή" του Βαγγέλη Ραπτόπουλου.
Θα μιλήσουν, η Μαρία Βρέντζου και ο Περικλής Παυλάκος.
Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2012
Λέσχη Ζ-3
Την Κυριακή 26/11/2012, στην τρίτη συνάντηση της ΛΑΗ, μιλήσαμε για το βιβλίο του Αντόνιο Ταμπούκι, Έτσι ισχυρίζεται ο Περέιρα (Άγρα). Την παρουσίαση έκανε η Μαρία Βρέντζου.
Ισχυρισμοί...
«Η λογοτεχνία προσφέρει αυτό το κάτι
περισσότερο σε σχέση με αυτά που η ζωή μάς παραχωρεί. Και σε αυτό το “κάτι
περισσότερο” συμπεριλαμβάνεται η ετερότητα, το μικρό θαύμα που μας επιτρέπει να
βγούμε από τον εαυτό μας και να γίνουμε “άλλοι”».
Αντόνιο
Ταμπούκι
Έτσι ισχυρίζεται ο Περέϊρα
του Αντόνιο Ταμπούκι
Καλοκαίρι του 1938 κατά τη διάρκεια της δικατορίας του Σαλαζάρ. Στο βάθος
ο ισπανικός εμφύλιος καθώς και ο ιταλικός και γερμανικός φασισμός. Ο Περέϊρα,
βασικός ήρωας του βιβλίου, εργάζεται στην «Λισμπόα», μια μικρή απογευματινή
εφημερίδα της Λισαβόνας, διευθύνοντας την πολιτιστική σελίδα. Προσλαμβάνει ως
εξωτερικό συνεργάτη τον Μοντέιρο Ρόσσι, έναν νεαρό διπλοματούχο της φιλοσοφίας,
προκειμένου να του γράφει εκ των προτέρων νεκρολογίες διάσημων λογοτεχνών που
ενδέχεται να πεθάνουν. Τόσο ο Ρόσσι, όσο και η σύντροφός του Μάρτα, συμβάλλουν
καθοριστικά στη σταδιακή μεταμόρφωση του Περέϊρα.
Ο Αντόνιο Ταμπούκι, αν και Ιταλός, γράφει ένα βιβλίο που η πλοκή του
διαδραματίζεται στην Πορτογαλία. Τούτο δεν είναι τυχαίο. Ο συγγραφέας ήταν
μεταφραστής και διάσημος μελετητής του έργου του Πεσσόα. Παντρεμένος εξάλλου με
Πορτογαλίδα, θεωρούσε ότι «Πατρίδα είναι ο τόπος στον οποίο ζουν πρόσωπα που
αγαπάμε».
Στο σημείωμα στο τέλος του μυθιστορήματος αναφέρεται ότι ο Περέϊρα, σαν
ένα ακόμη λογοτεχνικό φάντασμα, άρχισε να επισκέπτεται τον συγγραφέα και να του
μιλάει. Ο σπόρος της έμπνευσης γεννήθηκε έναν μήνα πριν από αυτές τις
επισκέψεις, όταν ο Ταμπούκι, εντελώς τυχαία, πληροφορήθηκε το θάνατο ενός
Πορτογάλου αντισαλαζαριστή δημοσιογράφου, τον οποίο γνώριζε από παλιά. Μετά από
τόσες συναντήσεις με τον ήρωα, ολόκληρη η ιστορία ήταν στο κεφάλι του
δημιουργού. Κι όμως, δεν μπορούσε ακόμη να τη γράψει. Μέχρι που συνέλαβε τη
φράση «Έτσι ισχυρίζεται ο Περέϊρα», με την οποία ξεκινούν και πολλά από τα 25
κεφάλαια του βιβλίου. Ο δε αφηγητής δεν μπορεί να είναι άλλος από τον συγγραφέα
που ανέλαβε να γράψει τη μαρτυρία – κατάθεση ψυχής του ίδιου του Περέϊρα.
Το βιβλίο που πρωτοκυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1994, τρεις μήνες δηλαδή
πριν τη νίκη του Μπερλουσκόνι, έγινε σημείο αναφοράς όλων των
αντιπολιτευόμενων. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι μόνο ένα πολιτικό ανάγνωσμα. Ο ίδιος
ο Ταμπούκι αναφέρει ότι «ο Περέϊρα είναι ένα υπαρξιακό μυθιστόρημα».
Ποιος είναι όμως ο Περέϊρα στην αρχή του μυθιστορήματος;
Αυτοχαρακτηρίζεται γέρος. Είναι χοντρός, καρδιοπαθής και έχει υψηλή πίεση.
Καπνίζει πούρα, πίνει μετά μανίας λεμονάδες με ζάχαρη και τρώει αποκλειστικά
ομελέτες. Ιδρώνει συνέχεια. Συχνάζει στο καφέ Ορκίντεα κι είναι μοναχικός. Αν
και έχει χάσει τη γυναίκα του, συνηθίζει να μιλάει στο πορτρέτο της. Είναι
καλός καθολικός αλλά δεν πιστεύει στην ανάσταση της σάρκας, ίσως γιατί
αποστρέφεται το ίδιο του το σώμα. Δεν έχει παιδιά και είναι απολιτικός. Σε
τελική ανάλυση είναι δυστυχισμένος, συνηθισμένος και πεζός. Ένας φετιχιστής των
αναμνήσεων.
Εξαρχής γίνεται σαφές πως η επαγγελματική του συνεργασία με τον Ρόσσι,
δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά πρόφαση για να συναναστρέφεται αυτόν τον νεαρό. Αναπτύσσει
μια έντονα προστατευτική συμπεριφορά απέναντί του. Όλες οι νεκρολογίες του
Μοντέιρο Ρόσσι είναι μη δημοσιεύσιμες καθώς έχουν επαναστατική πολιτική οπτική.
Ο Περέϊρα, όμως, αντί να τον απολύσει, εξακολουθεί πάντα να τον βοηθά. Σίγουρα
είναι ο γιος που δεν έκανε ποτέ. Είναι ο ίδιος του ο εαυτός την εποχή που ήταν
νέος. Μήπως όμως είναι κι ένα νέο πρότυπο ζωής απέναντι στον αυταρχισμό της
δικτατορίας του Σαλαζάρ;
Οι πρώτες ανησυχίες δεν αργούν να έρθουν. Ο Περέϊρα συζητά με τον φίλο
του Σίλβα. Αυτός όμως προτιμά να τον εφησυχάσει λέγοντάς του ότι σε αντίθεση με
το πολιτικό σύστημα των Αγγλοσαξόνων και των Αμερικανών που στηρίζεται
παραδοσιακά στους θεσμούς, ο νότιος είναι ανώριμος, άρα υπακούει σε όποιον
φωνάζει περισσότερο, σε όποιον διατάζει. Δεν είναι τυχαίο που ο Σίλβα είναι
πανεπιστημιακός. Εκπροσωπεί μια πνευματική ελίτ του τόπου που έχει συμβιβαστεί
με το καθεστώς. Ο λαός δεν μετράει καθόλου. Η κοινή γνώμη δεν μετράει καθόλου.
Ήδη, στο τρένο της επιστροφής, οι σπόροι της αμφιβολίας έχουν ριζώσει
μέσα στον ήρωά μας. Έτσι, όταν συνομιλεί με μια Εβραία συνταξιδιώτισσά του της
υπόσχεται ότι θα κάνει ότι μπορεί. Ουσιαστικά, δίνει μία υπόσχεση στον ίδιο του
τον εαυτό. Ταυτόχρονα όμως γνωρίζει την αδυναμία του. O Περέϊρα δεν
είναι τίποτα περισσότερο από μία χαρακτηριστική περίπτωση αντιήρωα που καλείται
να υπερβεί την «καθημερινότητά» του. Και το κατορθώνει με το να βοηθήσει τον
παράνομο ξάδερφο τού Μοντέιρο Ρόσσι που έχει σκοπό να στρατολογήσει εθελοντές προκειμένου
να λάβουν μέρος σε μια διεθνή ταξιαρχία, με το να του βρει κατάλυμα.
Υπάρχει όμως και μία άλλη ανάγνωση στις μη δημοσιεύσιμες νεκρολογίες του
Ρόσσι. Ο Περέϊρα θέλει νεκρολογίες συγγραφέων που έχουν καταπιαστεί με το θέμα
του θανάτου. Αντίθετα, ο νεαρός επαναστάτης γράφει για ενθουσιώδεις οπαδούς της
ζωής. Ουσιαστικά, ακολουθεί τους δρόμους της καρδιάς του, το συναίσθημα δηλαδή.
Γι’ αυτό και δεν υπακούει στις εγκεφαλικές οδηγίες του Περέϊρα. Διαλέγει τη
ζωή. Ο Περέϊρα όμως ζει παρέα με το θάνατο. Σίγουρα, δεν έχει επεξεργαστεί
πλήρως το πένθος του από το χαμό της γυναίκας του, δεν έχει πει αντίο στην
περασμένη του ζωή. Θα μπορούσε να πει κανείς πως μοιάζει με ζωντανό νεκρό.
Συγχρόνως, τα προβλήματα της υγείας του επιδεινώνουν την άσχημη ψυχολογία του.
Κι όμως. Η συναναστροφή με δύο νέους ανθρώπους τον αναζωογονεί και τελικά τον
αφυπνίζει πνευματικά και υπαρξιακά. Καταλήγει να βλέπει στον ύπνο του όμορφα
όνειρα από τη νιότη του. Η δε απόφασή του να νοσηλευτεί για μία εβδομάδα στην
θαλασσοθεραπευτική κλινική Παρέντε είναι μια μάχη ενάντια στην παραίτηση.
Ανακαλύπτοντας ξανά το σώμα του, επανέρχεται πίσω στη ζωή.
Κάπου εδώ γίνεται η συνάντηση του Περέϊρα με τον μυθιστοριογράφο Ακιλίνο
Ριμπέιρο και τον πρωτοποριακό γραφίστα Μπερνάρντο Μαρκές. Δεδομένων των
συνθηκών, ο πρώτος ήθελε να φύγει στο εξωτερικό και ο δεύτερος να σταματήσει να
σχεδιάζει. «Η Πορτογαλία είναι περήφανη που έχει δύο καλλιτέχνες σαν κι εσάς,
σας έχουμε όλοι ανάγκη», τους λέει ο ήρωάς μας. Το ερώτημα που τίθεται εδώ
είναι το ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των διανοούμενων στην υπεράσπιση των
δημοκρατικών αξιών και σαφώς προκύπτει πως οι πνευματικοί άνθρωποι οφείλουν να
έχουν ενεργή συμμετοχή στα κοινά, ειδικά σε ταραγμένες εποχές.
Ο Περέϊρα όμως δεν επηρεάζεται μόνο από τον Μοντέιρο Ρόσσι και την Μάρτα.
Η συνάντησή του με τον δόκτορα Καρντόζο είναι ιδιαίτερα σημαντική για την
πορεία του. Μεταφράζοντας για την «Λισμπόα» ένα διήγημα του Μπαλζάκ με θέμα την
μετάνοια, έχει την αίσθηση πως πρέπει κι αυτός να μετανοήσει για κάτι. Δεν
ξέρει για ποιο πράγμα. Νιώθει την νοσταλγία της μετάνοιας, τη νοσταλγία της
μεταμέλειας. Μοιράζεται τις ανησυχίες του αυτές με τον γιατρό, ο οποίος του
αναπτύσσει μία επιστημονική θεωρία σύμφωνα με την οποία δεν έχουμε μόνο μία
ψυχή αλλά μία συνομοσπονδία ψυχών που καθοδηγείται από ένα ηγεμονικό εγώ, το
οποίο μπορεί να αλλάξει, με αποτέλεσμα να αποκτήσουμε έναν νέο κανόνα ζωής.
Άρα, σύμφωνα με τον δόκτορα Καρντόζο, μπορούμε να γίνουμε ένας διαφορετικός
άνθρωπος. Είναι λογικό ο Περέϊρα να νιώθει πολλές ενοχές για όλες αυτές τις
αλλαγές που συντελούνται μέσα του. Εξάλλου μια τόσο σύντομη μεταμόρφωση είναι
πάντα επίπονη. Στο πρόσωπο όμως του γιατρού βρίσκει έναν ιδανικό φίλο που ξέρει
να καθησυχάζει τα αντικρουόμενα συναισθήματά του. Η διαδικασία μετάνοιας για
την απολιτική αδιαφορία του καθώς και για τη νεκρή ζωή του είναι σε εξέλιξη.
Εξίσου καταλυτικός είναι και ο ρόλος του πατήρ Αντόνιο στη ζωή του
Περέϊρα. Ένθερμος υποστηρικτής των δημοκρατικών στον ισπανικό εμφύλιο, τον
παρακινεί να δράσει πολιτικά, λέγοντάς του ότι οι στιγμές είναι κρίσιμες. Σε
αντίθεση με τον φραγκισκανό ιερέα που πρέπει να υποταχτεί στην ιεραρχία της
Εκκλησίας, ο Περέϊρα είναι ανένταχτος, δίχως παιδιά και σύζυγο, κατά συνέπεια
ελεύθερος να ακολουθήσει τις προσωπικές του επιλογές.
Τι μπορεί να κάνει όμως ένας δημοσιογράφος σε ένα καθεστωτικό έντυπο,
όταν κάθε μέρα, πριν κυκλοφορήσει η εφημερίδα, περνάει από προληπτική
λογοκρισία; Έξυπνα, αντιλαμβάνεται ο Περέϊρα ότι το μήνυμα μπορεί να περάσει
κωδικοποιημένο κι όποιος είναι έτοιμος να το εισπράξει, θα το αντιληφθεί. Δημοσιεύει
λοιπόν ένα πατριωτικό διήγημα του Αλφόνς Ντωντέ του περασμένου αιώνα, που
τελειώνει με τη φράση «Ζήτω η Γαλλία». Αντίπαλος της χώρας τότε ήταν η
Γερμανία, κράτος το οποίο τρέφει συμπάθεια για την δικτατορία του Σαλαζάρ. Ο
διευθυντής της εφημερίδας κάνει συστάσεις στον Περέϊρα και αρχίζει να τον
ελέγχει, προτρέποντας τον παράλληλα να στραφεί σε Πορτογάλους λογοτέχνες. Δεν
είναι τυχαίο που ένα αστυνομικό καθεστώς νιώθει την ανάγκη να καλλιεργήσει έναν
εθνικιστικό πατριωτισμό. Ο Περέϊρα δεν είναι εθνοφοβικός. Γνωρίζει όμως πως
άλλο πράγμα είναι η έννοια του Πορτογαλικού έθνους και άλλο ο φασιστικός
εθνικισμός.
Πλέον η αλλαγή έχει συντελεστεί μέσα του. Σίγουρα δεν εξακολουθεί να
πιστεύει πως η λογοτεχνία και η κουλτούρα γενικότερα είναι τα σπουδαιότερα
πράγματα στον κόσμο. Με πατρική αγάπη φιλοξενεί τον καταζητούμενο Μονέιρο
Ρόσσι, τον οποίο δεν αργούν να δολοφονήσουν οι παρακρατικοί, χτυπώντας τον
μέχρι θανάτου μέσα στο ίδιο του το σπίτι, ενώ είναι και αυτός παρών. Ο ήρωάς
μας ενεργώντας ως εκδικητής για τον θάνατο του νεαρού, ορμώμενος από ένα ηθικό
καθήκον, εξαπατά τον τυπογράφο της «Λισμπόα» και δημοσιεύει ένα άρθρο
καταγγελία κατά του καθεστώτος σχετικό με την δολοφονία του Ρόσσι, θέτοντας
ταυτόχρονα τον εαυτό του στην παρανομία. H πράξη του αυτή αν και βαθιά προσωπική,
απαντάει σ’ ένα συλλογικό αίτημα των καταπιεσμένων πολιτών της χώρας.
Το θαύμα έχει συντελεστεί. Ο Περέϊρα γίνεται ένας «άλλος». Ο ατομικισμός
του έχει εξαφανιστεί και δεν είναι πλέον αδιάφορος προς τα κοινωνικά
προβλήματα. Γίνεται όμως επαναστάτης, γίνεται ήρωας; Τόσο, όσο μπορεί να είναι
ένας καθημερινός, συνηθισμένος άνθρωπος που υπερβαίνει τα όριά του, βγαίνει
δηλαδή από τον εαυτό του από αξιοπρέπεια και καλοσύνη. Μ’ άλλα λόγια γίνεται
ένας «κατά τύχη» ήρωας.
Φεύγοντας από το σπίτι του, μαζί με το πλαστό διαβατήριο παίρνει και το
πορτρέτο της γυναίκας του. «Θα σε πάρω μαζί μου», της λέει. «Είναι προτιμότερο
να έρθεις μαζί μου».
Μαρία Βρέντζου
Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2012
Λέσχη Ζ-2
Την Κυριακή 21/10/2012, στην δεύτερη συνάντηση της ΛΑΗ μιλήσαμε για το βιβλίο του Luis Sepulveda, Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης (Opera). Την παρουσίαση έκανε ο Γιάννης Ζερβάκης.
Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης
του
Luis
Sepulveda
Η
συνταγή μιας καλής ιστορίας: Να έχει θέμα με έρωτα και αίμα…. Το τραγούδαγε την
δεκαετία του 80 γνωστός στιχοποιός.
Είναι
μια ιστορία αγάπης το αφήγημα του πολιτικοποιημένου Σεπούλβεδα;
Έτσι
τουλάχιστον νομίζεις από τον τίτλο.
Το
προλογικό σημείωμα έρχεται να σε προσγειώσει, αναγγέλλοντας την δολοφονία του
ακτιβιστή Τσίκο Μέντες στην ζούγκλα του ανατολικού Εκουαδόρ στα σύνορα με την
Βραζιλία, από συμμορίες δολοφόνων,
κουστουμάτους «προοδευτικούς», και αγωνιστές οικολόγους. Ακολουθεί ο
χαιρετισμός στον Μιγκέλ Τσένκε παρουσιάζοντας τον πραγματικό πρωταγωνιστή του
βιβλίου, την φυλή των Σουάρ του Σούμπι στον ποταμό Άνω Ναγκαρίτσα, παραπόταμο
του Αμαζόνιου.
Το
βιβλίο Γράφηκε στα 1987 και 1988 μεταξύ Αρτόρε ( Γιουγκοσλαβίας ) και Αμβούργου
(Γερμανίας ) όπως μας πληροφορεί στην
τελευταία σελίδα ο συγγραφέας.
Ο Φρανσίσκο («Τσίκο») Μέντες (1944-1988)
Από:
tovima.gr/culture/article .
«Αν
κάποιος αγγελιοφόρος εξ ουρανού έρχονταν να μου εγγυηθεί ότι ο θάνατος μου θα
βοηθούσε τον σκοπό μας, νομίζω ότι θα άξιζε τον κόπο». Ο Φρανσίσκο Μέντες,
ο πρώτος αληθινός μάρτυρας του οικολογικού κινήματος δολοφονήθηκε το 1988 από
τον Alves ba Silva μεγαλογαιοκτήμονα
«τροπικής γης» και τον γιο του Alves Pereira. Ηγέτης του σωματείου
των εργατών στις φυτείες καουτσούκ, ο Βραζιλιάνος «Τσίκο» έθεσε σκοπό της ζωής του την προστασία του Αμαζονίου και
των ινδιάνων ιθαγενών από την επέλαση των υλοτόμων και των κτηνοτρόφων. Και ο
θάνατος του «άξιζε τον κόπο».
Συγκέντρωσε την παγκόσμια προσοχή στην
οικολογική καταστροφή της περιοχής και αφύπνισε τους περιβαλλοντολόγους από
όλες και σε όλες τις απειλούμενες γωνιές του πλανήτη.
Ο Ριμπέιρο Ντα
Σίλβα Και η σύζυγος του Μαρία Ντο
εσπιρίτο Σάντο (1959 – 2011)
Από: topontiki.gr/article/17708.
«Βρίσκομαι εδώ και σας μιλώ και σε ένα μήνα
μπορεί θα ακούσετε ότι εξαφανίστηκα.
Είμαι αποφασισμένος όμως να προστατεύσω το δάσος με κάθε κόστος Αυτός είναι ο
λόγος που ανά πάσα στιγμή μπορεί να βρεθώ δολοφονημένος με μια σφαίρα στο
κεφάλι….. ¨Όσο έχω τη δύναμη να περπατώ, θα καταγγέλλω όλους εκείνους που
καταστρέφουν το δάσος». Η ομιλία του αποδείχθηκε δυστυχώς,
προφητική.
Ο
Ντα Σίλβα και η σύζυγος του Μαρία Ντο Εσπιρίτο Σάντο δολοφονήθηκαν στις 24 Μαΐου
2011. Ο 52χρονος ακτιβιστής ήταν εργάτης καουτσούκ, περικυκλώθηκε από ενόπλους
που είχαν αγοράσει συμβόλαιο θανάτου από τους μαφιόζους που λυμαίνονται το
αρχέγονο δάσος καθώς επέστρεφε στο σπίτι, με την σύζυγο του. Τους εκτέλεσαν και
τους δύο εν ψυχρώ και σύμφωνα με ταγο
του ο θανλς του ειδησεογραφικά
πρακτορεία, οι δολοφόνοι του έκοψαν το αυτί για το παραδώσουν στους εντολείς
τους. Η δολοφονία του Ριμπέιρο Ντα Σίλβα 23 χρόνια μετά την δολοφονία του
ακτιβιστή Τσίκο μέντες και παρά την
δημοσιότητα της δεν σταμάτησε την δράση
των συμμοριών που λυμαίνονται τον πλούτο του Αμαζονίου, ούτε τις
δολοφονίες.
Στην
έκθεση του 2008 της Επιτροπής Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της
Βραζιλίας Ο Ντα Σίλβα ήταν ένας από τους εκατοντάδες ακτιβιστές που βρίσκονται
σε άμεσο κίνδυνο ζωής. Σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης CRT
( Catholic
Land
Pastoral
) μετά την δολοφονία του Μέντες περισσότεροι από 1150 ακτιβιστές, αγρότες,
δικαστές, εργάτες ιερωμένοι έχουν δολοφονηθεί στην προσπάθεια τους να
προστατέψουν τον πλούτο του Αμαζόνιου.
Η
καταστροφή ξεκινά συστηματικά από το 1970. Κάθε χρόνο καίγεται, κόβεται και
καταστρέφεται έκταση από 13.000 έως 30.000 Km2.
Η
φυλή των Σουάρ του Σούμπι.
(Ανθρωπολογικά
στοιχεία από την φυλή Σουάρ και από την παραμονή του Αντόνιο Μπολίβαρ σ΄αυτή).
Στην φυλή Σουάρ
είχαν σαν έθιμο να ετοιμάζουν πολεμιστές για να σκοτώνουν δολοφόνους και να κρατάνε τα κεφάλια τους τα οποία με
μια τεχνική συγκεκριμένη - την tsantsa –
τους αφαιρούσαν τα κόκκαλα και έμενε μόνο το δέρμα τους.
Τα συρρικνωμένα
κρανία όπως τα λένε. ( Βλέπε: Μουσείο Ντελ Μπάνκο.)
Από την Σελίδα
54 Του βιβλίου: «Έπρεπε λοιπόν να
σκοτώσει τον άνθρωπο με ένα δηλητηριασμένο βέλος από φυσοκάλαμο, αφού θα του
είχε δώσει την δυνατότητα να παλέψει με θάρρος. Όταν το κουράρε θα τον έκανε να
παραλύσει, όλο του το θάρρος θα έμενε για πάντα στην έκφραση του, συγκεντρωμένο
εσαεί στο συρρικνωμένο του κεφάλι, με την μύτη, το στόμα και τα βλέφαρα του
ραμμένα για να μην μπορεί να φύγει».
Την μετά θάνατο
γαλήνη ζητά από τον Αντόνιο Χοσέ Μπολίβαρ Προάνιο ο φίλος του ο Νουσίνιο με το στήθος ανοιγμένο στα δύο από την
τουφεκιά των εισβολέων.
« Δε θα
φύγω ήσυχος, κουμπάρε. Όσο το κεφάλι του δεν θα κρέμεται από ένα κλαρί, θα
γυροφέρνω σαν τυφλό πουλί και θα κουτουλάω στα δέντρα. Βοήθησε με κουμπάρε.»
Αρχέγονο δίκαιο, έθιμο, άλλωστε πώς αλλιώς
μπορεί να προστατευτεί η κοινότητα των Σουάρ από τους εισβολείς;
«Το
θεώρησε δίκαιο να ξεπληρώσει το χρέος του και παίρνοντας μαζί του ένα
φυσοκάλαμο, διέσχισε το ποτάμι κολυμπώντας, κι έπιασε να κυνηγάει άνθρωπο για
πρώτη φορά στη ζωή του.»
Μόνο που μια μάχη δεν εξελίσσεται πάντα
σύμφωνα με τα έθιμα, τους νόμους ή την
θέληση.
« Χωρίς
να δίνει σημασία στα ουρλιαχτά του τον έσυρε από τους αστραγάλους ως το ποτάμι
» . Όμως, αφού δεν σεβάστηκε τους εθιμικούς
κανόνες δικαίου έστω και μία φορά, δεν είχε θέση πια στην κοινότητα.
Δεν ήταν αρκετή
η δικαιοσύνη αφού δεν συντάσσονταν με την συλλογική
συνείδηση με την αποδοχή της πράξης από την κοινότητα.
«Δεν
είχε ατιμωθεί μονάχα, αλλά ήταν και υπεύθυνος για την αιώνια δυστυχία του φίλου
του.»
Είχε μάθει καλά τις τελετουργίες και τα
μυστικά αυτού του λαού. « Τιμούσε και
αυτός καθημερινά τα συρρικνωμένα κεφάλια των εχθρών που είχαν σκοτωθεί σαν άξιοι
πολεμιστές κι έψελνε μαζί με τους αμφιτρύωνες τα ανέντ, άσματα ευχαριστιών για
το θάρρος, που τους μεταγγίζονταν έτσι, και προσευχές για διαρκή ειρήνη»
σελ.49.
Δεν ήταν μονάχα
η καθημερινότητα, ήταν και η συμμετοχή του σε κάθε εκδήλωση «αποχαιρετισμού» των υπερήλικων, καθώς
και η μετέπειτα διαδικασία συλλογής των οστών όσων γερόντων είχαν «αναχωρήσει» και μάλιστα χωρίς καν να
νοιάζονται για σύνταξη γήρατος.
(καθαρισμός του δάσους)
Γνωρίζουν οι Σουάρ πως οι ηλικιωμένοι καταναλώνουν χωρίς να παράγουν και στις μετακομίσεις γίνονται βάρος.
«
Ήδη μόλις έκλειναν τρία χρόνια στο ίδιο μέρος, μετοικούσαν, επιτρέποντας έτσι
στην φύση να συνέλθει».
Οι συνήθειες αυτές ήταν απαραίτητες στην δημογραφική ισορροπία, οι νέοι αποτελούν
τα αναγκαία εργατικά χέρια, αλλά και στην
επάρκεια των διατροφικών πόρων
του συνόλου.
Μια Σχετική ταινία είναι « Η μπαλάντα του Ναραγιάμα » Σκηνοθεσία: Σοχέι Ιμαμούρα.
Γλαφυρότατη
είναι η περιγραφή για την θέση του έρωτα και την λατρεία του σώματος της
σελίδας 50.
Αντόνιο
Χοσέ Μπολίβαρ Προάνιο
Ο γέρος της
ιστορίας γεμάτος αποτυχίες στην
προσωπική του ζωή, στείρος, διαβιεί παρασιτικά μολύνοντας με την ύπαρξη του το
περιβάλλον. Δεν διαφέρει από τους καταπατητές, αποτελεί την εμπροσθοφυλακή τους.
Καταπατητής και ο ίδιος σ΄ όλη του την πορεία.
Μέχρι που
γίνεται φονιάς. Μόνο ένας φονιάς διατηρεί το όπλο του θύματος με το οποίο τον
σκότωσε, σαν λάφυρο. Οι ιστορίες αγάπης είναι το καμουφλάζ για να κρύβει αυτές
του τις αποτυχίες.
Μόνο ένας
εκπαιδευμένος φονιάς μπορεί να σκοτώσει τον οσελότο και ο δήμαρχος το ξέρει
καλά και έχει δίκιο. Σκοτώνοντας το ζώο ο γέρος αποτέλειωσε ότι είχε απομείνει
στην συνείδηση του και ξαναγυρίζει στις
ιστορίες του μπας και ξεχάσει όπως λέει
την βαρβαρότητα των ανθρώπων, και την δική του, λέω εγώ.
Πετώντας το
άψυχο ζώο στο ποτάμι και στην συνέχεια και το όπλο νομίζει πως σβήνει τα ίχνη
του όπως έκαναν οι Σουάρ όταν τον εξαπόστελλαν από εκεί που ήρθε. Νομίζει πως
ξεπλένονται τα ανομήματα του και των ομοίων του. Λογάριαζε όμως χωρίς την
αφήγηση του Μιγκέλ Τσένκε και την γραφή του Luis Sepulveda.
Luis
Sepulveda
Έξι μήνες
παραμονής στους Σουάρ, σίγουρα δεν έμενε σε hotel, και οι αφηγήσεις του Μιγκέλ
Τσένκε στάθηκαν αρκετές για να γεμίσουν το βιβλίο με θάνατο και υγρασία. Το
πόσο επηρεάστηκε ο συγγραφέας από αυτή την εμπειρία αφορά τον
προβληματισμό και την συνειδητότητα του κάθε ενός κατοίκου Γής που θα διαβάσει
το βιβλίο.
Σκαλίζοντας
αδιάκριτα το παρελθόν και το παρόν του συγγραφέα, το πέρασμα του από την πολιτική δράση, με τις κάθε φορά εκφράσεις του
σε θεατρικά και δημοσιογραφικά, από την αυλή του Αλιέντε μέχρι τις Ταξιαρχίες
του Μπολίβαρ, τον Ακτιβισμό, αλλά και την έμπρακτη συμπαράσταση που του
προσέφεραν οργανώσεων όπως η Διεθνής Αμνηστία αλλά και προσωπικότητες στους δύσκολους καιρούς της φυλακής, φαίνεται πως καταλήγει σ΄ ένα συνεχιζόμενο γράψιμο κι άλλων
αξιόλογων βιβλίων. Παραμένει όμως πάντα
πρώτο το « Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης».
Η γραφή
ακολουθεί τον αφηγηματικό τρόπο γεμάτη εικόνες, αναμνήσεις ,γεγονότα προσδοκίες, με αρκετό χιούμορ, με στοιχεία ουμανισμού και
ουτοπίας εξάλλου όπως λέγεται, η λογοτεχνία είναι η φαντασίωση να αλλάξουμε τον
κόσμο.
Διακόσια χρόνια ανολοκλήρωτης
επανάστασης στην Λατινική Αμερική από τα θρύψαλα της επανάστασης του Σιμόν
Μπολίβαρ (1783-1832) μέχρι τις μέρες μας ( Πινοσέτ, Μάρκος, Περόν, Ζοάο
Χαβελάντζε αλλά και οι Περόν, Βάργκας, Αλιέντε κ.α.) τα όσα έχει περάσει και περνά
αυτή η ήπειρος ήταν αδύνατο να μην θρέψουν μεγάλους ποιητές και λογοτέχνες.
Ο συγγραφές μιλάει
πάντα με ονόματα, για την ζωή των προγραμμένων, των ηττημένων, και με
ευρωπαϊκούς όρους, των Λούμπεν, εναλλακτικές φωνές που θέτουν σε αμφισβήτηση
την λογοτεχνική κουλτούρα.
Στο βιβλίο του
«Η τρέλα του Πινοσέτ» διαβάζουμε:
«
Δεν έχω πρόθεση να χαθώ στις παλιές αμφιβολίες που τυράννησαν και οδήγησαν σε
σκέψεις τους αρχαίους φιλοσόφους, ούτε να πειραματιστώ με άλλες αμφιβολίες που
δεν είναι κατ΄ ανάγκη οι καταλληλότερες για να βαδίσει κανείς στο μοναδικό
δυνατό δρόμο, αυτού της γραφής, σ΄ αυτό το χαράκωμα έφτασα όταν όλα τα άλλα είχαν γκρεμιστεί και
κατέληξα να σκεφτώ ότι δεν υπήρχε πια κανένας τρόπος για αντίσταση.
Από
τον Γκιμαράες Ρόσα έμαθα πως «αφήγηση
σημαίνει αντίσταση»
και σ΄ αυτό το χαράκωμα της γραφής αντιστάθηκα κατά της απάρνησης των αξιών,
που έχουν εξανθρωπίσει τη ζωή και λέγονται αδελφικότητα, αλληλεγγύη, αίσθημα
δικαιοσύνης.»
Επειδή από όσα
βιβλία του Luis
Sepulveda
διάβασα,
διαπίστωσα πως είναι πανταχού απών η θρησκεία και οι εκπρόσωποι της, θα ήθελα σαν επίλογο σ΄ αυτό το κείμενο, την
ανάγνωση του τέταρτου λόγου από το άρθρο του Εντουάρντο Γκαλεάνο (Ουραγουανός
συγγραφέας και δημοσιογράφος) : «Τέσσερις
ισχυρισμοί που κάνουν την μύτη του Πινόκιο να μεγαλώνει» μία άλλη εκδοχή της
εισφοράς των θρησκειών στον σεβασμό τούτου
του πλανήτη.
Το
κείμενο γράφτηκε από τον Γιάννη Ζερβάκη τον Οκτώβριο του 2012 στην λέσχη
ανάγνωσης Ηρακλείου.
Οικολογικά στοιχεία γενικά
Στην έκθεση
του Gaia
Foundation
το
2012 που συντάχθηκε με την συμμετοχή
περιβαλλοντολογικών οργανώσεων από όλον τον κόσμο, την τελευταία δεκαετία οι
εξορύξεις σιδηρομεταλλεύματος έχουν αυξηθεί 180%, κοβαλτίου 165%, λιθίου 125%,
άνθρακα 44%. Δυναμικές είναι οι ανερχόμενες οικονομίες Ινδία, Βραζιλία, Κίνα,
Ρωσία. Η Κίνα πραγματοποιεί επιθετικές επενδύσεις στην Αφρική. Χρησιμοποιεί το
53% του παγκόσμιου τσιμέντου το 47% του σιδηρομεταλλεύματος και το 46% του
άνθρακα.
Η κρίση
του 2008 οδήγησε τους επενδυτές κατ΄αρχή στις επενδύσεις τροφίμων και
στην συνέχεια στην αγορά ορυκτών, πετρελαίου, και αερίου με αποτέλεσμα την
έξαρση της εξορυκτικής δραστηριότητας.
Κοινότητες
της Λατινικής Αμερικής της Αφρικής και της Ασίας έχασαν την γη τους.
Εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού κατασπαταλήθηκαν,
εκατοντάδες χιλιάδες δάσους αποψιλώθηκαν, πηγές νερού δηλητηριάστηκαν, υπέδαφος
και αέρας μολύνονται γεωμετρικά.
Παράλληλα
με την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, την καταπάτηση των ανθρώπινων
δικαιωμάτων, δολοφονούν ακτιβιστές και επικρατούν συνθήκες σκλαβιάς σε χιλιάδες
εργάτες που προσπαθούν να επιβιώσουν στις πετρελαιοπηγές και στα ορυχεία.
Το
Νοέμβριο του 2011 ο 25χρονος Christian
Ferreira πυροβολήθηκε στο κεφάλι μπροστά στο σπίτι του
στο San Antonio της
Αργεντινής ανήκε στον συνεταιρισμό των αγροτών και αρνήθηκε να παραχωρήσει την
γη του στις μεγάλες φυτείες σόγιας. Η παραγωγή σόγιας ελέγχεται από την Monsanto.
Το
1993 στο Δέλτα του Νίγηρα όταν οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν και έδιωξαν την Shell από την γη τους ακολούθησε μια
περίοδος τρομοκρατίας με κορυφαία την δολοφονία του ακτιβιστή Ken Saro-wiwa
το 1995.
Στο
τέλος αυτού του κειμένου η συνημμένη σελίδα είναι η ανταπόκριση του BBC από την δολοφονία της αδελφής Ντόροθυ Σταγκ
αγωνιζόταν για την σωτηρία του Αμαζόνιου.
Η
Αμαζονία σε αριθμούς:
Από την: kathimerini.gr/article .
· Η
έκταση της είναι 4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα από τα οποία το τροπικό
δάσος είναι 3,3 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η χερσαία έκταση της
Ελλάδας είναι 132.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
· Εννέα
χώρες διασχίζει ο Αμαζόνιος: Βραζιλία, Βολιβία, Κολομβία, Ισημερινός, Γουιάνα,
Γαλλική Γουιάνα, Περού, Σουρινάμ και Βενεζουέλα.
· 6.848
χιλιόμετρα είναι το μήκος του Αμαζόνιου ποταμού. Μήκος πού αντιστοιχεί στην
απόσταση Νέα Υόρκη – Βερολίνο.
· 15.000
περίπου ποτάμια διασχίζουν το δάσος του Αμαζόνιου.
· Στην
περιοχή του Αμαζόνιου υπάρχει το 20% του γλυκού νερού ολόκληρου του πλανήτη, το
30% της βιοποικιλότητας, 5.000 περίπου αναγνωρισμένα είδη δέντρων, 300
αναγνωρισμένα είδη θηλαστικών, πάνω από 1.300 αναγνωρισμένα είδη πουλιών, 2.500
– 3.000 είδη ψαριών, 10 – 15 εκατομμύρια είδη εντόμων, 21 εκατομμύρια κάτοικοι
και πάνω από 400 φυλές αυτοχθόνων.
· Σε
ένα εκτάριο τροπικού δάσους υπάρχουν περισσότερα από 200 είδη δέντρων.
· Έχουν
αναγνωριστεί 650 είδη φυτών με φαρμακευτικές ιδιότητες και οικονομική αξία.
· 57
είδη υπό εξαφάνιση, συμπεριλαμβανομένου του Ιαγουάρου, ζουν στον Αμαζόνιο.
Τι συμβαίνει όταν χάνεται ένα δέντρο
στον Αμαζόνιο.
Δεκάδες είδη
πανίδας (Ασπόνδυλα-έντομα, αράχνες σκουλήκια αλλά και σπονδυλωτά ζώα, από
βατράχους μέχρι πουλιά και θηλαστικά) και χλωρίδας ( κλιματίς, επίφυτο,
ορχιδέα, αναρριχητικά φυτά) φιλοξενούνται σε κάθε δέντρο του Αμαζονίου. Έχει
αποδειχθεί π.χ. ότι σε ένα δέντρο μπορούν να φιλοξενούνται έως και 72 είδη μυρμηγκιών.
Όλα αυτά τα είδη εξαρτώνται από το δέντρο για να βρουν τροφή. Όταν λοιπόν αυτό
κόβεται ή καίγεται, τα περισσότερα είδη της πανίδας το εγκαταλείπουν πριν
καταστραφεί ολοκληρωτικά. Κάποια άλλα μένουν και πεθαίνουν.
Επειδή το ένα
είδος βασίζεται σε άλλα για τροφή και καταφύγιο, αλλά και για την αναπαραγωγή
του η καταστροφή του ενός οδηγεί στη διατάραξη της αναπαραγωγικής διαδικασίας
και στην δυσκολία αναζήτησης τροφής σε μια σειρά άλλα είδη. «Αν για ένα δέντρο
που χάνεται συμβαίνουν όλα αυτά, φανταστείτε τι μπορεί να γίνει όταν χάνονται
29 δέντρα ανά λεπτό, όπως συνέβη τη χρονική περίοδο από τον Αύγουστο του 2003
ως τον Αύγουστο του 2004» λέει η Greenpeace.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
