Λέσχη Ι-1

Το Σάββατο 26-09-2015, στην πρώτη συνάντηση της ΛΑΗ για την φετινή χρονιά, συζητήσαμε το βιβλίο του Ίταλο Καλβίνο "Οι πρόγονοί μας" (Καστανιώτης). Την παρουσίαση έκανε η Κάλλια Μυλωνάκη.

Κλείσιμο χρονιάς Θ

Η ΛΑΗ έκλεισε (τυπικά) και την φετινή χρονιά με δείπνο στην Αυλή του Δευκαλίωνα. Ευχόμαστε καλό καλοκαίρι με ενδιαφέρουσες αναγνώσεις!

Λέσχη Θ-7

Το Σάββατο 27-06-2015, στην ΛΑΗ συζητήσαμε το βιβλίο του Οκάκουρα Κακούζο "Το βιβλίο του τσαγιού" (Ερατώ). Την παρουσίαση έκαναν η Κάλλια Δουκουμετζάκη και ο Γιάννης Ζερβάκης.

Το βιβλίο του τσαγιού

του ΟΚΑΚΟΥΡΑ ΚΑΚΟΥΖΟ

 Η φιλοσοφία του τσαγιού κατά Οκάκουρα δεν είναι απλά αισθησιακή στην κανονική αποδοχή του όρου αλλά ηθική, θρησκευτική, και φιλοσοφική. Συνδυάζεται με τον άνθρωπο και την φύση. Επιβάλει την καθαρότητα, την υγιεινή και την οικονομία δείχνει την άνεση και την απλότητα αποστρεφόμενος το πολύπλοκο και το δαπανηρό καθορίζει την αίσθηση της αναλογίας στο σύμπαν.

Αντιπροσωπεύει το αληθινό πνεύμα της Ανατολικής καθημερινότητας και την Αριστοκρατία της γεύσης.

Αφού μίλησε λίγο για την φιλοσοφία του τσαγιού και την εισαγωγή του στην Δύση καταπιάνεται με ένα λεπτομερές ιστορικό της εξέλιξης του τσαγιού στην Κίνα και στην Ιαπωνία από πολύ νωρίς στην Ιστορία αυτών των τόπων.

Το Τσάι έγινε ρόφημα άλλοτε βρασμένο με φλούδα πορτοκαλιού,  σκόρδο ή τζιντζερ ένα είδος σούπας, άλλοτε σαν τούβλο ή τσάι σε σκόνη ή βουτηχτό. Όσο ο Κινέζικος πολιτισμός ανθούσε δεκάδες νέες ποικιλίες και τρόποι καλλιέργειας ξεφυτρώνουν με τους μοναχούς Ζεν Βουδιστών να τραγουδούν εγκώμια στις πρώτες θρησκευτικές χρήσεις του τσαγιού.

Μετά την εισβολή των Μογγόλων στο τέλος της Δυναστείας Σούγκ και στην συνέχεια της αναταραχής της Δυναστείας των Μιγκ δυστυχώς οι παλαιοί τρόποι του τσαγιού  ξεχάστηκαν.

Το τσάι σε σκόνη έδωσε την θέση του στο «βύθισμα» των φύλλων και το ποτό έχασε την θρησκευτική του σημασία.

Η Ιαπωνία ωστόσο διατήρησε το τσάι σε σκόνη. Οι τελετές τσαγιού συνεχίστηκαν και εξελίσσονταν μέχρι τον 15^ο αιώνα περίπου στην σημερινής τους μορφή. Κατάφερε να απεξαρτηθεί  από την ειδική του Βουδιστική μορφή διατηρώντας όμως τον χαρακτήρα και την Βουδιστική του αίσθηση. Στο βιβλίο ο συγγραφέας αναφέρει ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες της ιστορίας και της σημασίας των στοιχείων της τελετής του τσαγιού μαθαίνουμε τους ρόλους του δωματίου τσαγιού που θα πρέπει να έχουν έναν αέρα εκλεπτυσμένης φτώχιας, να έχει άψογη υγιεινή και καθαρότητα και ποτέ συμμετρία, να προσδίδει δυνατότητες εκτίμησης της τέχνης η οποία πρέπει να προσεγγιστεί ταπεινά και με ανοικτό μυαλό και των λουλουδιών, στων οποίων την τιμή οφείλουμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο την ομορφιά  τους ώστε ο θάνατος τους να μην είναι μάταιος.

Μας διδάσκει πως κάθε λεπτομέρεια παίζει ρόλο στην τελετή και στην Ιαπωνική κουλτούρα.

Στο τελευταίο κεφάλαιο αναφέρεται στους μεγάλους δασκάλους του τσαγιού αλλά και σε κάθε πτυχή του Ιαπωνικού πολιτισμού και της  ζωής, στην τέχνη και στην Αρχιτεκτονική, στους κήπους και στην κουζίνα, στα ήθη και στα είδη ένδυσης. Σ΄όλο το έργο αφηγείται μύθους και ιστορικά ανέκδοτα και κάποια παραλειπόμενα από Ευρωπαϊκή και ασιατική  κουλτούρα με ακριβές  ύφος και κατ΄ εξοχήν ευχάριστη ανάγνωση.            

Λέσχη Θ-6

Το Σάββατο 25 Απρίλη 2015 συζητήσαμε το βιβλίο "Λάϊλα" του Robert M. Pirsig (Ιάμβλιχος). Την παρουσίαση έκανε η Μαρία Λασηθιωτάκη.

η καρδιά ενός σκύλου

του ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΟΦ

Μετάφραση: Θάνος Σακκέτας

Εκδόσεις ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ

Για το βιβλίο

   Το μυθιστόρημα του Μιχαήλ Αφανάσιεβιτς  Μπουλγκάκοφ (1891 – 1940) ανήκει στον φανταστικό ρεαλισμό. Γράφτηκε το 1925 αλλά εκδόθηκε μόνο το 1987 στην Ρωσία, και σήμανε την οριστική ρήξη του συγγραφέα με το καθεστώς. Η μεταφυσική ιστορία που αφηγείται με χιουμοριστική χροιά καταστηλιτεύει το πολιτικό σύστημα. Αυτή η κριτική του συγγραφέα στον παραλογισμό και στις ισοπεδωτικές παρενέργειες του μπολσεβικισμού οδήγησαν στην απαγόρευση του βιβλίου για 50 χρόνια στη Σοβιετική Ένωση ενόχλησε πραγματικά το Σοβιετικό κατεστημένο. Σε αυτή τη σατιρική νουβέλα επιστημονικής φαντασίας, ο Ρώσος συγγραφέας διακωμωδεί κάθε επίδοξο αναμορφωτή αλλά και την καθημερινή ζωή στη Ρωσία τα πρώτα χρόνια μετά την επανάσταση.

Βιογραφία

  Ο Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ (1891-1940) είναι ένας από τους σημαντικότερους νεότερους δραματουργούς της Ρωσίας. Γεννήθηκε στο Κίεβο της σημερινής Ουκρανίας στις 15 Μαΐου του 1891. Πέθανε στις 10 Μαρτίου του 1940 στη Μόσχα και θάφτηκε στο Κοιμητήριο Νοβοντέβιτσι. Το έργο του διακρίνεται για την καυστική του σάτιρα και το διεισδυτικό του χιούμορ. Συνδέεται στενά με την αναγέννηση του σοβιετικού θεάτρου, ιδιαίτερα μετά το 1955, ενώ η επίδρασή του στη σοβιετική λογοτεχνία υπήρξε τεράστια. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σχεδόν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου.

Σπούδασε ιατρική, αλλά σύντομα αφοσιώθηκε στη λογοτεχνία. Καθώς οι κριτικοί τον θεωρούν πολύ αντισοβιετικό, η καριέρα του δέχεται τριγμούς ήδη από το 1927. Το 1930 η καριέρα του σταματά τελείως από τη λογοκρισία, τα έργα τού Μπουλγκάκοφ δεν δημοσιεύονται πλέον και τα κομμάτια του εξαφανίζονται από το πρόγραμμα των θεάτρων. Το 1939 οι γιατροί διέγνωσαν υπερτονική νεφροπάθεια, ασθένεια που είχε οδηγήσει και τον πατέρα του σε θάνατο. Ο Μπουλγκάκοφ ξεκίνησε τότε να υπαγορεύει στη γυναίκα του τις τελευταίες παραλλαγές του "Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα".

Υπόθεση

    Στην Σοβιετική Ρωσία του 1920, των πρώτων δηλαδή χρόνων της Επανάστασης, ο προικισμένος γιατρός Φ.Φ. Πρεομπραζένσκι ασχολείται με την αναζωογόνηση του ανθρώπινου σώματος μαζί με τον νεαρό βοηθό του Μπόρμενταλ. Διατηρεί διαμέρισμα με 7 ολόκληρα δωμάτια, έχει δυο υπηρέτριες, είναι υπεράνω επιτροπών και ιδεολογιών και κυρίως του συντρόφου Σβόντερ, της επιτροπής για την διαχείριση του κτιρίου. Θα βρει τον αγαθό αδέσποτο σκύλο Σάρικ κατακαμένο από οξύ, θα τον περιθάλψει και θα πραγματοποιήσει πάνω του ένα τολμηρό ιατρικό πείραμα.

Με μια νέα τεχνική, θα του μεταμοσχεύσει την υπόφυση και τους όρχεις ενός νεαρού άντρα. Η έκβαση όμως του πειράματος είναι εντελώς αναπάντεχη. Ο σκύλος, θα μεταμορφωθεί σε έναν ανυπόφορο αγροίκο, που περιφρονεί κάθε κανόνα ευπρέπειας και ανατρέπει τη γαλήνια καθημερινότητα στο αριστοκρατικό διαμέρισμα του διεθνούς φήμης καθηγητή. Ονομάζει τον εαυτό του Πολυγράφ Πολυγράφοβιτς Σάρικοφ, και αρνείται να συμμορφωθεί με τις παιδαγωγικές προσπάθειες του καθηγητή να τον κάνει να συμπεριφέρεται «σαν άνθρωπος». Μεθάει, κυνηγάει γάτες και θα προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί τον δημιουργό του, το σύστημα, τον Σβόντερ, τις υπηρέτριες.

Συζήτηση

  Κατά το σχολιασμό του έργου τέθηκαν προβληματισμοί πάνω στην παρεμβατικότητα της επιστήμης στη φύση και τη βιοηθική. Η «αποτυχημένη» έκβαση του εν λόγω πειράματος δε μπόρεσε να γίνει αποδεκτή από το γιατρό και τον βοηθό του. Όμως ποια τα δικαιώματα του δημιουργού πάνω στο δημιούργημα του;  Η ηθελημένη εξέλιξη σε τι πράξεις μπορεί να οδηγήσει;

Το έργο του

 Το πιο γνωστό έργο τού συγγραφέα είναι το Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα, μια σατιρική έκδοση βασισμένη στο έργο Φάουστ του Γκαίτε, που επεξεργαζόταν ως το θάνατό του. Άλλα γνωστά από τα πεζά και τα θεατρικά έργα του: Η λευκή φρουρά (1925), Το διαμέρισμα της Ζόικας (1926), Ο καλπασμός (1928) Το πορφυρό νησί (1928), Ο Μολιέρος (1936), Οι τελευταίες ημέρες (θεατρική διασκευή (1940), Μαύρο χιόνι (ανολοκλήρωτο).

Κάλλι Καλογιαννάκη

Λέσχη Θ-5

Το Σάββατο 14/02/2015 η ΛΑΗ συζήτησε το βιβλίο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ " Η καρδιά ενός σκύλου" (Στοχαστής). Την παρουσίαση έκανε η Κάλλι Καλλογιαννάκη.

Λέσχη Θ-4

Το Σάββατο 24/01/2015 η ΛΑΗ συζήτησε το βιβλίο του Μαξ Φρις "Homo Faber" (Πατάκη). Την παρουσίαση έκανε η Ράνια Αθουσάκη.

η αποτελεσματικότητα της "απραξίας"

                                               ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΖΥΛΛΙΕΝ

                             ΕΓΚΩΜΙΟ ΤΗΣ ΑΠΡΑΞΙΑΣ

                            η αποτελεσματικότητα στην κινεζική σκέψη

                                             μετάφραση Θάνος Σαμαρτζής

                                  ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

 ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ Λ.Α.Η.               

        Το συγκεκριμένο βιβλίο προτάθηκε στη Λέσχη Ανάγνωσης Ηρακλείου σαν επιλογή από τα βιβλία που διάβασα τις καλοκαιρινές διακοπές. Πρώτη φορά το ανέφερε ο σύζυγός μου ως ενδιαφέρουσα έκδοση του 2013 και με αφορμή τα γενέθλιά του το απέκτησε την ίδια χρονιά· δώρο από την κόρη του και εμένα. Μην έχοντας διαβάσει το βιβλίο, πίστευα ότι ένα εγκώμιο της απραξίας είναι το καλύτερο ανάγνωσμα για κάποιον που μόλις ολοκληρώνει το διδακτορικό του.

         Με την ίδια λογική, ολοκληρώνοντας την επόμενη χρονιά τις μεταπτυχιακές μου σπουδές αποφάσισα να το διαβάσω και εγώ. Πιο συγκεκριμένα, τον περασμένο Αύγουστο επέλεξα να διαβάσω πρώτα μια σειρά από βιβλία σχετικής θεματικής εστιάζοντας στην έννοια της απραξίας:

* Απολογία ενός αργόσχολου του Robert Luis Stevenson, Η τεμπελιά ως πραγματική αλήθεια του ανθρώπου του Kazimir Malevitch, μετάφραση:Κατερίνα Σχινά, Σόνια Βλαντή, Εκδόσεις Ποταμός,

* Η κατάργηση της δουλειάς του Bob Black, Εναλλακτικές Εκδόσεις Νότιος Άνεμος και

* Το δικαίωμα στη τεμπελιά του Πωλ Λαφάργκ, μετάφραση:Βασίλης Καραπλής, Εκδόσεις Ελεύθερος τύπος.

         Διαβάζοντας το Εγκώμιο της απραξίας, διαπίστωσα πόσο είχα παραπλανηθεί από τον ελληνικό τίτλο, μια και δεν εστίασα στα μικρά γράμματα από κάτω. Ευτυχώς, αξιόλογα βιβλία δυτικής και ανατολικής σκέψης που σχετίζονται με την αποτελεσματικότητα και τα περισσότερα αναφέρονται στο βιβλίο του Φρανσουάν Ζυλλιέν τα είχα διαβάσει και παρακάτω τα προτείνω για ανάγνωση:

• Εγχειρίδιο Πολέμου του Napoléon, μετάφραση:Διονύσης Χαλικιάς, Εκδόσεις Άρκτος,
• Ο ηγεμόνας του Niccolὸ Machiavelli, μετάφραση:Λεωνίδα Παυλίδη, Εκδόσεις Γερ. Αναγνωστίδη,
• Περί του πολέμου του Karl von Klausewitz, μετάφραση:Νατάσα Ξεπουλιά, Εκδόσεις Βάνιας,
• Η τέχνη του πολέμου του Sun Zu, μετάφραση Κων. Γεωργαντάς, Εκδόσεις Βάνιας και
• Το βιβλίο του Λόγου και της Φύσης του Λάο Τσε, απόδοση:Γιώργος Αλεξάκης, Εκδόσεις Εκκρεμές.

Ο ΤΙΤΛΟΣ

      Ο τίτλος του πρωτοτύπου είναι Conférence sur l’efficacité, Διάλεξη για την αποτελεσματικότητα.

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

     Ο Φρανσουά Ζυλλιέν (Francois Jullien) γεννήθηκε στη Γαλλία το 1951. Φιλόσοφος και σινολόγος κατάφερε με τα βιβλία του να μεταφέρει στο ευρύ κοινό το κεντρικό στοιχείο της πανεπιστημιακής έρευνάς του, τη γόνιμη αντιπαραβολή ευρωπαϊκής και κινεζικής σκέψης.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ

     Το βιβλίο δεν είναι δοκίμιο. Είναι κείμενο το οποίο βασίζεται σε διάλεξη του συγγραφέα σε διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων. Η απουσία προλογικού σημειώματος, παραπομπών ή υποσημειώσεων για τον αναγνώστη αναπληρώνεται με προτεινόμενα δοκίμια του Φρανσουάν Ζυλλιέν.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ

• Η Κίνα παρουσιάζεται ως ο μεγάλος πολιτισμός που αναπτύχθηκε έξω από την ευρωπαϊκή σκέψη.
• Ο ελληνικός τρόπος κατανόησης της έννοιας της αποτελεσματικότητας ο οποίος κληρονομήθηκε στον ευρωπαϊκό στοχασμό. Πρότυπο- σχέδιο-στόχος.
• Τα μαθηματικά είναι γλώσσα· μεγάλη ευρωπαϊκή ιδέα.
• Η κινέζικη προσέγγιση της έννοιας της αποτελεσματικότητας μέσα από τις έννοιες «κατάσταση» και «δυναμικό της κατάστασης».
• Ο ρόλος του ανθρώπου στην ανάπτυξη των φυτών ως παράδειγμα του κινέζικου τρόπου ζωής.
• Γου γουέι ερ γου που γουέι.σελ. 70-72
• Συνάφεια ανάμεσα στην οικοδόμηση ιδεατών προτύπων και στη δημοκρατία.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

• Πώς και πόσο επηρεάζει ο τόπος στον τρόπο σκέψης των κατοίκων του;
• Οι διαφοροποιήσεις των θρησκευτικών πεποιθήσεων χρονικά αλλά και τοπικά.
• Ποια στάση κρατάει ο καθένας μας στην οργάνωση της ζωής του σε σχέση με τα δυτικά πρότυπα διαπαιδαγώγησης;
• Αν έχουμε επηρεαστεί βαθιά ή αν έχουμε νιώσει τράνταγμα από τη γνωριμία μας με άλλο λαό μέσα από  τα ταξίδια μας;
• Η σημασία των λέξεων και ο πλούτος της γλώσσας.
• Ο ρόλος των μαθηματικών στην εξέλιξη του πολιτισμού.
• Πόσο μας είναι κατανοητή η αποτελεσματικότητα στην κινέζικη σκέψη; 

ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Μεγάλη εντύπωση για το κοινό που απευθυνόταν η διάλεξη.

Εκτίμηση για τη βαθιά καλλιέργεια του συγγραφέα και τη μεγάλη κριτική ικανότητά του  στην αντιπαράθεση δύο διαφορετικών πολιτισμών και πιο συγκεκριμένα στον τρόπο σκέψης τους.

Πολύ καλός ομιλητής ο Φρανσουά Ζυλλιέν με εξαιρετικά δομημένο λόγο, πλούσιο και κατανοητό, ο οποίος θέτει συνεχώς ιδέες για περαιτέρω αναζήτηση.

Πολύ ενδιαφέρουσα η κινέζικη προσέγγιση της αποτελεσματικότητας και ιδιαίτερα ξένη, αλλά κυρίως χρήσιμη, στο δυτικό άνθρωπο.

ΑΡΕΤΗ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΑΚΗ-ΠΑΥΛΑΚΟΥ

Λέσχη Θ-3

Την Κυριακή 14-12-2914 η ΛΑΗ συζήτησε το βιβλίο του J. M. Goetze : Η παιδική ηλικία του Ιησού (Μεταίχμιο). Την παρουσίαση έκανε η Μαρία Λασηθιωτάκη.

Λέσχη Θ-2

Το Σάββατο 15-11-2014 η ΛΑΗ συζήτησε το βιβλίο του Φρανσουά Ζυλλιέν Το εγκώμιο της απραξίας - Η αποτελεσματικότητα στην κινέζικη σκέψη (ΠΕΚ/Προοπτικές). Την παρουσίαση έκανε η Αρετή Παπαδογιαννάκη Παυλάκου.

Λέσχη Θ-1

Το Σάββατο 11 Οκτώβρη 2014, η ΛΑΗ στην πρώτη συνάντηση αυτής της χρονιάς συζήτησε το βιβλίο της Ούρσουλα Λε Γκέν "Ο Αναρχικός των δύο κόσμων"  (Parsec). Την παρουσίαση έκανε ο Περικλής Παυλάκος.

Πέδρο Πάραμο

του Χουάν Ρούλφο

O  συγγραφέας Χουάν Ρούλφο και ο “Μαγικός ρεαλισμός”

Ο Χουάν Ρούλφο γεννήθηκε στις 16 Μαΐου 1917 στη μεξικάνικη επαρχία του Χαλίσκο και πέθανε στις 7 Ιανουαρίου 1986. Μέχρι τα δέκα του χρόνια είχε χάσει και τους δυό γονείς του. Οι νομικές σπουδές του δεν ολοκληρώθηκαν και το συγγραφικό του έργο αποτελείται από δυό βιβλία: α) τη συλλογή διηγημάτων “Η πεδιάδα στις φλόγες”, 1953 και β) το μυθιστόρημα “Πέδρο Πάραμο”, 1955 με αρχικό τίτλο  “Τα μουρμουρητά”.

Θεωρείται πρόδρομος του “μαγικού ρεαλισμού”.

Μαγικός ρεαλισμός είναι ένα αισθητικό στιλ ή είδος, στο οποίο μαγικά ( =φανταστικά) στοιχεία μπλέκονται σε μια ρεαλιστική ατμόσφαιρα για να παράσχουν μια βαθύτερη αντίληψη της πραγματικότητας. Αυτά τα μαγικά στοιχεία εξηγούνται σαν φυσιολογικές καταστάσεις που παρουσιάζονται με ευθύ τρόπο που επιτρέπει το πραγματικό και το φανταστικό να γίνουν αποδεκτά στην ίδια ροή σκέψεων. Η διαφορά από το ξεκάθαρα φανταστικό είναι ουσιαστική γιατί εδώ το φανταστικό τίθεται στον κανονικό και σύγχρονο κόσμο, συμπλέκεται σε ολωσδιόλου αυθεντικές περιγραφές ανθρώπινων πράξεων και κοινωνικών δομών ως τμήμα του κόσμου, εύλογο και καθημερινό. (Από κείμενο του Γ. Παναγιωτίδη).

Ο όρος έχει προέλευση γερμανική, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από το Γερμανό κριτικό τέχνης Franz Roh, το 1925. Η δυτική και ιδιαίτερα η γερμανική ρομαντική κουλτούρα ερμήνευσε ως "μαγικό ρεαλισμό" την τέχνη λαών, όπως της Λατινικής Αμερικής, ο πολιτισμός των οποίων δεν είχε πάψει ποτέ να αναφέρεται σε ένα δεύτερο επίπεδο πραγματικότητας, "μυθικό". Ο κοινός μύθος για τους λαούς αυτούς εκπροσωπούσε μια απόλυτη αλήθεια, ενώ συγχρόνως διαδράματιζε το ρόλο του συνεκτικού ιστού των κοινωνιών τους. Αντίθετα με τη νεότερη Ευρώπη, όπου ο μύθος κατέληξε να σημαίνει κάτι το ψευδές και επινοημένο, εκπίπτοντας σε διήγηση λογοτεχνική ή σε απλό "φολκλόρ". Ο "μαγικός ρεαλισμός", άρα, δεν είναι απλώς μια λογοτεχνική σχολή, αλλά βγαίνει ως στάση ζωής σχεδόν φυσικά μέσα από την ίδια τη ζωντανή παρουσία του μύθου στις κοινωνίες αυτές, η οποία επιτρέπει στο άτομο να ζει τη δική του υποκειμενική πραγματικότητα δίπλα στην αντικειμενική, να αναπνέει τον αέρα μιας άλλης ελευθερίας, με τη συνείδησή του απεγκλωβισμένη από το στατικό σύγχρονο είναι.

(Από κείμενο του Λ. Πολενάκη).

Το βιβλίο

Το μυθιστόρημα “Πέδρο Πάραμο” έχει μεταφραστεί σε περίπου τριάντα γλώσσες, έχει συμπεριληφθεί στη λίστα με τα καλύτερα 100 βιβλία του 20ού αιώνα και έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο, το 1967, από τον Carlos Velo, με τον John Gavin στον ρόλο του Πέδρο Πάραμο. Ο Χουάν Ρούλφο απέσπασε πολλά βραβεία για το λογοτεχνικό του έργο και επηρέασε σημαντικά τη λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία και πολλούς νεότερους συγγραφείς.

Στην αφήγηση του μυθιστορήματος, ο Χουάν Πρεσιάδο, τηρώντας την υπόσχεση που έδωσε στην ετοιμοθάνατη μητέρα του, αναζητά τον πατέρα του, Πέδρο Πάραμο στην εδεμική Κομάλα των μητρικών αναμνήσεων που όμως έχει μετατραπεί σε κόλαση εξαιτίας της πατρικής καταστροφικής μανίας. Η ερειπωμένη Κομάλα κατοικείται από ψυχές-φαντάσματα που αφηγούνται και αριστοτεχνικά ζωντανεύουν  στιγμιότυπα από το παρελθόν του χωριού…

Σχολιασμός του βιβλίου από το συγγραφέα 

(από τη συνέντευξη του συγγραφέα στον Τζότζεφ Σόμερς )

·         Κεντρικός ήρωας το νεκρό χωριό, όπου ζουν νεκρές ψυχές αμαρτωλών, χωρίς όριο μεταξύ χρόνου και χώρου καθόσον οι νεκροί δεν έχουν χώρο και χρόνο. Γι αυτό αιφνίδια εμφανίζονται και εξαφανίζονται

·         το μυθιστορηματικό πρόσωπο του Πέδρο Πάραμο,  ως απόλυτος ιδιοκτήτης, εναντιώνεται σε ότι απειλεί την ιδιοκτησία του, ζει σε ατμόσφαιρα ισχυρογνωμοσύνης, συσσωρευμένης εδώ και αιώνες μνησικακίας. Είναι απόγονος των κατακτητών  που δεν άφησαν ψυχή ζώσα

·         το μυθιστόρημα αρνείται κάποιες αξίες που παραδοσιακά έχουν θεωρηθεί έγκυρες όπως το ζήτημα της θρησκευτικής πίστης η οποία στη φανατική της εκδοχή παράγει ακριβώς το αντίθετο της, την αντι-πίστη, την άρνηση της πίστης

·         θέτει υπό κρίση αυτές τις ολέθριες παραδόσεις, αυτές τις απάνθρωπες τάσεις που οι μοναδικές τους συνέπειες είναι η αγριότητα και η οδύνη

·         σκοτεινό και δύσκολο μυθιστόρημα όπου υπαινίσσονται πράγματα παρά φανερώνονται

·         μια αναζήτηση ύφους, με επινοημένα πρόσωπα σε τόπο καλά βιωμένο στην παιδική ηλικία, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα των δικών μου ανθρώπων του χωριού, η οποία είναι ζωντανή μέχρι σήμερα.

Σχολιασμός κατά την παρουσίαση 

Το μυθιστόρημα “Πέδρο Πάραμο”  κερδίζει τον αναγνώστη από την πρώτη στιγμή, αφενός λόγω της άριστης τέχνης του λόγου και αφετέρου λόγω του πρωτότυπης ατμόσφαιρας που δημιουργεί.  Μια εξαιρετική δραματοποίηση των ανθρώπινων ψυχών, που ως πρόσωπα του παρελθόντος διέρχονται από το ιδιαίτερο σκηνικό του νεκρού χωριού για να αφήσουν το αποτύπωμα τους στην ιστορία του.

Είναι ένα κείμενο υψηλής στάθμης. Λιτό,  ρητό και ποιητικό. Με θεματολογία βαθιά ανθρώπινη, οικουμενική. Με πολλά κέντρα και πολλές αναγνώσεις (μορφολογικές, θεματικές, κοινωνικές, ανθρωπολογικές, ιστορικές κα.).

Αποτελεί και μια μύηση στη Λατινοαμερικάνικη αίσθηση/αντίληψη για το χωροχρονικό συνεχές  ζωής και θανάτου καθώς επίσης και στο λογοτεχνικό είδος του “μαγικού ρεαλισμού”.

Μανουσάκη Αλέξάνδρα

Κλείσιμο χρονιάς Η

Η ΛΑΗ έκλεισε την φετινή χρονιά με δείπνο (sic!) στην Αυλή του Δευκαλίωνα. Ανάμεσα σε εδέσματα, οίνο, γευστικά γλυκά, βιβλιοσυζητήσεις και άλλα ανακηρύξαμε συντονίστρια για την επόμενη χρονιά την Ελένη Κουφάκη και αναπληρωματικό συντονιστή τον Γιάννη Ζερβάκη.

Λέσχη Η-8

Το Σάββατο 14-6-2014, στην τελευταία συνάντηση της ΛΑΗ για την χρονιά αυτή, συζητήσαμε το βιβλίο "Πέδρο Πάραμο" του Χουάν Ρούλφο (Πατάκης). Την παρουσίαση έκανε η Αλέκα Μανουσάκη.

Οι Δούλες

                                        του ΖΑΝ ΖΕΝΕ

                                               

                                                   LES BONNES

                                        JEAN GENET, Γαλλία, 1947

 ΠΕΡΙ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ:

   

     Ο Ζαν Ζενέ έγραψε τις Δούλες κατά παράκληση του Louis Jouvet, που τις ανέβασε στο Théàtre de l’ Athénée την ίδια χρονιά. Πρόκειται για μονόπρακτο και τα πρόσωπα του είναι: η Κλαίρη, η Σολάνζ και η Κυρία. Το έργο παίχτηκε σε αξιόλογες παραστάσεις σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού. Στην Ελλάδα, έχει ανέβει από διάφορους θιάσους.

      Η πηγή έμπνευσης αυτού του  θεατρικού έργου είναι ένα πραγματικό γεγονός. Πρόκειται για το διπλό αποτρόπαιο έγκλημα που διέπραξαν δύο εσώκλειστες υπηρέτριες στην επαρχιακή  γαλλική πόλη Le Mans στις 2/2/1933. Πρόκειται για τις αδελφές Papin- την 28χρονη μαγείρισσα  Christine και την 21χρονη καμαριέρα Lea- οι οποίες σκότωσαν τα αφεντικά τους- την Leonie, σύζυγο του συνταξιούχου δικηγόρου Lanceline και την κόρη της Geneviève- όταν οι τελευταίες επέστρεψαν ξαφνικά  από τη βραδινή  τους έξοδο στο αρχοντικό τους.

     Ο Ζαν Λακάν στο δοκίμιό του «Κίνητρα του παρανοϊκού εγκλήματος: το έγκλημα των αδελφών Παπέν», το οποίο συμπεριλήφθηκε στη διδακτορική διατριβή του ψυχαναλυτή: « Περί της παρανοϊκής ψύχωσης στις σχέσεις της με την προσωπικότητα»,  αναφέρει: Φαίνεται όμως πως οι αδελφές δεν μπορούσαν να πάρουν η μία από την άλλη την απόσταση που χρειαζόταν για να αλληλοεξοντωθούν. Ψυχές πραγματικές σιαμαίες που σχηματίζουν έναν κόσμο ερμητικά κλειστό… Με τα μέσα του μικρόκοσμού τους οφείλουν να λύσουν το δικό τους αίνιγμα, το ανθρώπινο αίνιγμα του φύλου… Η φράση (στο δικαστήριο) της Κριστίν- «Πιστεύω βαθιά πως σε κάποια άλλη ζωή θα πρέπει να ήμουν ο σύζυγος της αδελφής μου»- αναπαράγεται στους ασθενείς μας μέσω μιας ευρείας γκάμας παραληρηματικών, φανταστικών θεμάτων…Το μοιραίο βράδυ, με την αγωνία μιας επικείμενης τιμωρίας, οι αδελφές βλέπουν στην εικόνα των κυριών τους τον αντικατοπτρισμό του δικού τους κακού. Αυτό που απεχθάνονται στο ζευγάρι που παρασύρουν στον αποτρόπαιο χορό είναι η δική τους απόγνωση.

ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΣΧΗ:

     

     Οι Δούλες διαβάστηκαν  από τα μέλη,  κυρίως, από την έκδοση του ΥΨΙΛΟΝ/ΘΕΑΤΡΟ, σε μετάφραση Οδυσσέα Ελύτη και από την έκδοση της ΝΕΦΕΛΗΣ σε μετάφραση Δημήτρη Δημητριάδη. Η δεύτερη έκδοση περιλαμβάνει αξιόλογα συνοδευτικά κείμενα. Συγκεκριμένα, τα: Πώς να παίζονται οι Δούλες, του Ζενέ, το επίμετρο Μια δραματουργία της σύντηξης, του Michel Corvin, το προαναφερόμενο δοκίμιο του Λακάν, συνέντευξη του Ζενέ από τηλεοπτική ταινία πάνω στη ζωή και το έργο του και, τέλος, εργοβιογραφία του συγγραφέα.

     Θεατρικά έργα  διαβάστηκαν και σε παλιότερες συναντήσεις της Λέσχης Ανάγνωσης Ηρακλείου, η οποία  επέλεξε και κοινή παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων στην πόλη μας. Την συνάντηση για το συγκεκριμένο θεατρικό  κείμενο,  συμπλήρωσε η  παρακολούθηση της παράστασης του ιδίου έργου από το “Θέατρο ΟΜΜΑ Στούντιο”.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ:

(Από το κείμενο: Πώς να παίζονται οι Δούλες, του Ζενέ.)

  «Είναι ένα παραμύθι, δηλαδή μια μορφή αλληγορικής αφήγησης που ίσως είχε ως     πρώτο στόχο, όταν το έγραφα, να με κάνει να αηδιάσω με τον εαυτό μου δείχνοντας και αρνούμενο να δείξει ποιος ήμουν, και ως δεύτερο να επιβάλλει ένα είδος δυσφορίας στην αίθουσα.»

  «Ιερά ή όχι, αυτές οι δούλες είναι τέρατα, όπως κι εμείς όταν ονειρευόμαστε πως είμαστε αυτό ή εκείνο. Χωρίς να μπορώ να πω ακριβώς τι είναι το θέατρο, ξέρω ποιο είναι αυτό που του αρνούμαι να είναι: η περιγραφή καθημερινών χειρονομιών όπως τις βλέπει κανείς από έξω.»

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ:

(Από την συνέντευξη του Ζενέ από τηλεοπτική ταινία πάνω στη ζωή και το έργο του.)

  «Δεν έχω λόγο να σιωπήσω, γνωρίζω τον εαυτό μου καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο. Τα πιο σημαντικά, ό,τι ήταν πιο σημαντικό για μένα, τα έβαλα στα βιβλία μου.»

   «Ένα πράγμα ιερό για μένα είναι ο χρόνος. Σαν να είχα χρέος να μην τον αφήσω ακαλλιέργητο.»

   «Αποτολμώ μια εξήγηση: Το γράψιμο είναι το τελευταίο καταφύγιο που έχει κανείς όταν έχει προδώσει…Αν το να γράφεις σημαίνει να ρυθμίζεται η ζωή σου από  συγκινήσεις ή συναισθήματα, συναισθήματα τόσο ισχυρά που μόνο καταφεύγοντας στην περιγραφή, την επίκληση ή την ανάλυσή τους μπορείς πραγματικά να τα καταλάβεις κι εσύ ο ίδιος, ε, τότε ναι, στο Μετραί (αναμορφωτήριο) ξεκίνησα να γράφω, στα δεκαπέντε μου χρόνια…Ίσως το γράψιμο να είναι το μόνο που σου απομένει όταν έχεις εξοριστεί από τον χώρο του λόγου της τιμής.»

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΖΑΝ ΖΕΝΕ:

   Γεννήθηκε στο Παρίσι το 1910 από άγνωστο πατέρα. Η πόρνη μητέρα του τον εγκατέλειψε σε άσυλο λίγους μήνες μετά. Μια οικογένεια μικροχειροτεχνών  τον μεγάλωσε μέχρι τα 13 του. Ως καλός μαθητής γλίτωσε τη θέση του αγροτικού υπηρέτη. Πήγε σε σχολή στο Παρίσι για να μάθει την τέχνη της τυπογραφίας. Εκεί, άρχισε ο κύκλος των συνεχών συλλήψεων, δραπετεύσεων και φυλακίσεων του από το 1926 μέχρι το 1944.

   Ο Ζενέ έκανε πολλά ταξίδια και άρχισε το γράψιμο των μυθιστορημάτων του από τη φυλακή. Σημαντικές γνωριμίες του υπήρξαν οι Ζαν Κοκτώ και Ζαν –Πωλ Σαρτρ. Ο Ζενέ ξεκίνησε να γράφει και θεατρικά έργα. Το 1949, πήρε χάρη από τον  Πρόεδρο. Το 1952, ο Σαρτρ δημοσίευσε το βιβλίο του «Άγιος Ζενέ, κωμωδός και μάρτυρας»  το οποίο έφερε τον Ζενέ σε ηθική κρίση που του κόστισε  6 χρόνια σιωπής.

    Το 1964,  αυτοκτόνησε  πρώην σύντροφός του. Ο Ζενέ έκαψε, τότε, τα χειρόγραφά του και ξεκίνησε την ενεργή συμμετοχή σε δραστηριότητες υποστήριξης σε Άραβες φυλακισμένους και στους Μαύρους Πάνθηρες στην Αμερική, μετά από μία απόπειρα αυτοκτονίας. Ήταν η εποχή που συνδέθηκε με τους Μισέλ Φουκώ και Ζιλ Ντελέζ. Το 1982, επέλεξε το Μαρόκο για μόνιμη διαμονή. Το1986, πέθανε από καρκίνο σε ένα μικρό δωμάτιο ξενοδοχείου στο Παρίσι. Ο ενταφιασμός του έγινε στο Μαρόκο.

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΟΥ:

1) Οι Δούλες είναι εξαιρετικό θεατρικό κείμενο τόσο για τον καλοδουλεμένο, χειμαρώδη λόγο- ούτε μία λέξη δεν περισσεύει- όσο και για την πρωτοτυπία στην αφηγηματική δομή του- μαγική επανάληψη μιας πράξης που στερείται πραγματικότητας ( κατά τον Μάρτιν Έσλιν). Προπάντων, όμως, είναι δείγμα ύψιστης τέχνης γιατί αφενός καταφέρνει να αποκλείσει τις εύκολες λύσεις της ρεαλιστικής απεικόνισης του πραγματικού γεγονότος που στάθηκε η πηγή της έμπνευσής του, αφετέρου πετυχαίνει να εκφράσει μοναδικά την ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση του συγγραφέα.

2) Επιλέγοντας ο συγγραφέας ουδέτερο χρόνο και χώρο, το θέμα του έργου γίνεται διαχρονικό και παγκόσμιο. Η επιλογή των γυναικών, και μάλιστα των δούλων, είναι ιδανικά πρόσωπα για να εκφράσουν την εξάρτηση που διέπει τις σχέσεις, φτάνοντας μέχρι και στον καθορισμό του εγώ ενός προσώπου μέσα από την προσωπικότητα ενός άλλου. Διότι δούλος είναι όποιος δεν ορίζει τον εαυτό του.

3) Το συγκεκριμένο θεατρικό προσφέρεται ιδιαίτερα για ανάγνωση λόγω του ξαφνιάσματος που προσφέρει από τις πρώτες σελίδες του με τη διπλή εναλλαγή των ρόλων των αδελφών στο παιχνίδι που υποκρίνονται την Κυρία. Αρχικά, η Σολάνζ παίζει την αδελφή της και η Κλαίρη παίζει την Κυρία. Εξάλλου, ο Ζενέ δίνει και σκηνικές οδηγίες. Όμως στο ανέβασμα του θεατρικού έργου στην σκηνή, ο θεατής αποκαλύπτει αργότερα αυτήν την απάτη. Οι εναλλαγές στην πλοκή σημειώνονται από το χτύπημα ενός ξυπνητηριού και ενός τηλεφώνου. Οι δούλες παίζουν  και τους εαυτούς τους, χωρίς ή και με την παρουσία της Κυρίας τους. Οι άνδρες απουσιάζουν από σκηνής, ακούμε όμως για αυτούς. Ο Κύριος, ο γαλατάς, ο δήμιος και ο επιθεωρητής της Αστυνομίας απασχολούν τις ηρωίδες, παρότι η Κυρία τους είναι η κύρια αναφορά τους. Στο τέλος, η κορύφωση του δράματος γίνεται με έναν τρόπο που επιζητά την προσωπική κρίση του κάθε αναγνώστη/ θεατή  για την απόδοση ερμηνείας.

Αρετή Παπαδογιαννάκη-Παυλάκου 

Άννα Καρένινα

                                                     ΛΕΩΝ ΤΟΛΣΤΟЇ

                                                        

  Ο Τολστόι έγραψε την Άννα Καρένινα από το 1873 έως το 1877. Από το 1875 έως το 1877 δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στον Ρώσο Αγγελιοφόρο και εκδόθηκε σε βιβλίο το 1878. Αρχικός διαγραμμένος τίτλος στις χειρόγραφες σελίδες ήταν: Δύο γάμοι.

                                          ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΑΡΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

                                                     ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΑΓΡΑ (2010)

  Η συγκεκριμένη έκδοση έχει εισαγωγικά σημειώματα, ανθολογία κριτικών, αποσπάσματα επιστολών και ημερολογίων του συγγραφέα, παρουσίαση των κεντρικών προσώπων του μυθιστορήματος, αναλυτικά περιεχόμενα και εργοβιογραφία του Τολστόι (1828-1910). Έτσι, ο αναγνώστης μπορεί να μάθει πολλά για το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του 19^ου αιώνα και για το μεγάλο Ρώσο συγγραφέα.

                                               

                                                  ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΛΕΣΧΗ

 

  Η Λέσχη Ανάγνωσης Ηρακλείου έχει διαβάσει και στο παρελθόν κλασικά λογοτεχνικά βιβλία. Αυτή είναι η δεύτερη φορά που επιλέχθηκε για καλοκαιρινή ανάγνωση  ένα μεγάλο μυθιστόρημα ενός Ρώσου συγγραφέα. Η συγκεκριμένη επιλογή αυτού του βιβλίου έγινε μετά από το μυθιστόρημα Εξιλέωση, του Ian McEwan ο οποίος γράφει με μοντέρνο τρόπο επιχειρώντας καινοτομίες στη δομή του μυθιστορήματος. Από την άλλη πλευρά, ο Τολστόι ανανέωσε το ρεαλιστικό μυθιστόρημα της εποχής του επιλέγοντας να προσθέσει ιδεαλισμό στη νατουραλιστική απεικόνιση της σύγχρονης ρώσικης κοινωνίας.

   Η γραμμική αφήγηση στην Άννα Καρένινα  εντυπωσιάζει με το λαβύρινθο διασυνδέσεων ανάμεσα στα πρόσωπα και τα γεγονότα της πλοκής η οποία κινείται σε δύο βασικούς άξονες. Τόσο η τραγική ιστορία του παράφορου έρωτα της μοιχαλίδας Άννας, όσο  και η ιστορία της αγάπης του Λέβιν προς τη μετέπειτα σύζυγό του δίνουν δύο διαφορετικές όψεις στο θεσμό του γάμου.

   Η παράθεση αντιθέσεων σε όλο το βιβλίο  αφενός τονίζει τη δυαδικότητα στον τρόπο που ο συγγραφέας αντιλαμβανόταν τη ζωή, αφετέρου προσθέτει μεγάλο ενδιαφέρον στην πλοκή. Πράγματι, οι βασικοί ήρωές του οι οποίοι ανήκουν και στα δύο φύλα σκιαγραφούνται με ιδιαίτερη λεπτομέρεια στη ψυχική διαδικασία, οι χώροι που αυτοί κινούνται αποτυπώνουν τη διαφορά ανάμεσα στο αστικό και στο φυσικό τοπίο, αλλά και την κοσμική με την αγροτική ζωή και, τέλος, οι πράξεις τους σηματοδοτούν διαφορετικές επιλογές στην καθημερινότητά τους.  

   Αυτό, όμως, που εντυπωσιάζει σε αυτό το μυθιστόρημα είναι η στενή σχέση του δημιουργού με το έργο του, αφού  οι ηθικοί, θρησκευτικοί και κοινωνικοί προβληματισμοί της πνευματικής αναζήτησής του συγγραφέα ενσαρκώνονται κυρίως από τον Λέβιν, αλλά κρύβονται και μέσα στο χαρακτήρα της Άννας. Ο Τολστόι υπήρξε ένας μεγάλος λογοτέχνης και ένας ηθικός στοχαστής, ο οποίος με τα έργα του και τη ζωή του κατάφερε να δώσει ξεχωριστή  ποιότητα στο ρόλο του συγγραφέα και στην ταυτότητα του ατόμου.

   Η Άννα Καρένινα είναι ένα εκπληκτικής γραφής συναρπαστικό μυθιστόρημα το οποίο καταφέρνει ταυτόχρονα να σώσει στις σελίδες του την κοινωνία της ρώσικης αυτοκρατορίας η οποία δεν υπάρχει πια και να θέσει θεμελιώδη ερωτήματα τόσο για την συζυγική απιστία, όσο και για την αναζήτηση σκοπού στη ζωή του ανθρώπου. Τέλος, αξιοσημείωτο είναι το κοινό χαρακτηριστικό της Άννας, του Λέβιν και του Τολστόι· δηλαδή, η άρνησή τους να υποκύψουν στις άνευ νοήματος κοινωνικές συμβάσεις.

 Αρετή Παπαδογιαννάκη-Παυλάκου

Η τύφλωση

                                                           ΕΛΙΑΣ ΚΑΝΕΤΤΙ

                                                              Η ΤΥΦΛΩΣΗ

                                                Μετάφραση: Τζένη Μαστοράκη

                                                Εκδόσεις: Γράμματα, 1985

                                                Τίτλος πρωτοτύπου: Elias Canetti, Die Blendung, 1935

                                                Μέρος Πρώτο: Ένα κεφάλι χωρίς κόσμο

                                                Μέρος Δεύτερο: Ακέφαλος κόσμος

                                                Μέρος Τρίτο: Ο κόσμος μέσα στο κεφάλι

                                                              

                                                            Υπόθεση

    Κεντρικός ήρωας είναι ο σινολόγος Κην ο οποίος ζει απομονωμένος από τον πραγματικό κόσμο μέσα στο διαμέρισμά του με την πλούσια βιβλιοθήκη η οποία απαρτίζεται από 25.000 τόμους. Η αγράμματη οικονόμος του Θηρεσία, περιγραφόμενη σα γύναιο, καταφέρνει να τον κάνει να την παντρευτεί. Οι τίτλοι των κεφαλαίων του βιβλίου αποδίδουν με ευστοχία την ιδιαιτερότητα του Κην, τόσο στον τρόπο που αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα όσο και στον τρόπο που αντιμετωπίζει την καθημερινότητά του. Μια ιδιαιτερότητα η οποία από τα όρια της μονομανίας αγγίζει τελικά τα όρια της τρέλας.

    Στη διήγηση, πέρα από την διαφορετική παρουσίαση των δύο φύλων, κυριαρχεί η αντίθεση της βιβλιοθήκης και της πόλης, δηλαδή η αντίθεση του μεγαλείου του πνεύματος και της κόλασης της καθημερινότητας, αλλά και η αντίθεση των δύο κόσμων· του επινοημένου και του πραγματικού. Οδηγός ανάμεσα στους δύο χώρους αποτελεί ο νάνος με το σκάκι. Ενδιαφέρουσα είναι και η επίσκεψη του αδελφού του Κην, ο οποίος είναι ψυχίατρος. Στο τέλος, η μονομανία του εσωστρεφή διανοούμενου κορυφώνεται  σε μία μεγάλη κρίση, όπου βάζει φωτιά στη βιβλιοθήκη του και καίγεται μαζί της.

                                                        

                                                          Το βιβλίο

   Η Τύφλωση είναι το μοναδικό μυθιστόρημα του συγγραφέα, που του εξασφάλισε το Βραβείο Νόμπελ το 1981. Αρχικό σχέδιο του Κανέττι ήταν Η Τύφλωση να είναι το πρώτο βιβλίο μιας σειράς που θα έφερε τον τίτλο «Η ανθρώπινη κωμωδία των τρελών». Κεντρικός ήρωας κάθε βιβλίου θα ήταν ένας φανατικός ή μονομανής στα όρια της τρέλας. Ο συγγραφέας εγκατέλειψε το σχέδιό του μετά την ολοκλήρωση του πρώτου μυθιστορήματος.

                                                       Ο συγγραφέας

    Ο Ελίας Κανέττι γεννήθηκε το 1905 στο Ρουστσούκ στο Κάτω Δούναβη από εβραϊκή οικογένεια ισπανικής καταγωγής. Έζησε στη Βουλγαρία, την Αγγλία, την Αυστρία, την Ελβετία και τη Γερμανία. Σπούδασε Φυσικές Επιστήμες και πήρε το ντοκτορά του στη Φιλοσοφία. Πέθανε το 1994.

     Η γλώσσα που επέλεξε να γράψει όλα τα έργα του είναι η γερμανική. Έγραψε θεατρικά, ταξιδιωτικές εντυπώσεις, μονογραφίες (για Κάφκα, Μπύχνερ και Μπροχ) και δοκίμια. Περίφημο δοκίμιο του είναι το Μάζα και Εξουσία(1960), μια βαθιά μελέτη για τη φύση της εξουσίας, την συμπεριφορά του πλήθους και τη ψυχολογία των επιζόντων. Ο Κανέττι κατέχει ξεχωριστή θέση ως γερμανόφωνος συγγραφέας. Θεωρείται εγκεφαλικός συγγραφέας. Κέρδισε το βραβείο Μπύχνερ και έγινε μέλος της Ακαδημίας του Βερολίνου το 1972.

    Δύο περιστατικά σφράγγισαν πρώιμα τη ζωή του. Ο θάνατος του 30χρονου πατέρα του και η αποκάλυψη του ποιητικού λόγου πλάι στην καλλιεργημένη μητέρα του η οποία του πρωτοδιάβασε έργα του Σαίξπηρ. Μεγάλος  ο Κανέττι συναναστράφηκε με σπουδαίους άνδρες, όπως ο Ρόμπερτ Μούζιλ, ο Άλμπαν Μπεργκ και ο Χέρμαν Μπροχ.

      Η αριστουργηματική αυτοβιογραφία του κυκλοφορεί από της εκδόσεις Καστανιώτη. Αναλυτικά οι τόμοι της της τριλογίας είναι:

Η γλώσσα που δεν κόπηκε (1905-1921)

Ο πυρσός στο αυτί (1921-19310

Το παιχνίδι των ματιών ( 1931-1937)

Και σε αυτούς του τίτλους, ο συγγραφέας εστίασε με ευφυή τρόπο στα βασικά εφόδια της προσωπικής αναζήτησής του και του εσωτερικού ταξιδιού του.

                                                   Για το βιβλίο

   Ο Κανέττι  έγραψε ένα δοκίμιο για την Τύφλωση με τίτλο Το πρώτο βιβλίο. Σε αυτό αποδεικνύεται η βαθιά σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο μυθιστόρημα και στο άλλο μεγάλο έργο του συγγραφέα το Μάζα και Εξουσία.

   Η Τύφλωση θεωρείται το έπος του εξευτελισμού γιατί αναφέρεται στον άνθρωπο που, ενώ θέλει να ξέρει τα πάντα και πιστεύει ότι ο μικρόκοσμός του μέσα στα βιβλία τα περιέχει όλα, καταλήγει στο τέλος να αισθανθεί ένα τίποτα και για τον κόσμο του και για τον εαυτό του.

Αρετή Παπαδογιαννάκη-Παυλάκου

Λέσχη Η-7

Το Σάββατο 10/05/2014 συζητήσαμε το βιβλίο του Ανατόλ Φρανς, "Η ανταρσία των Αγγέλων" (Αστάρτη). Την παρουσίαση έκανε ο Περικλής Παυλάκος.

Λέσχη Η-6

Το Σάββατο 5/4/2014 συζητήσαμε την "Ασκητική" του Ν. Καζαντζάκη. Την παρουσίαση έκαναν η Κάλλια Δουκουμετζάκη και ο Γιάννης Ζερβάκης.